Kiedy do sprzedaży trafią napoje z kaucją? Znamy odpowiedź

System kaucyjny formalnie wystartował, ale na sklepowych półkach wciąż dominują napoje bez nowego oznaczenia. Klienci zastanawiają się, kiedy realnie będą mogli odzyskać kaucję za butelki PET, puszki i szklane opakowania. Kluczem do zrozumienia sytuacji jest okres przejściowy, który daje czas producentom.

Napoje w opakowaniach kaucyjnych (z kaucją 50 gr za plastik/puszkę, 1 zł za szkło) pojawią się szerzej w sklepach na przełomie 2025/2026 roku, choć system teoretycznie działa od 1 października.
Sklepy takie jak Biedronka, Netto i Żabka czekają na dostawy od producentów, natomiast ALDI i Lidl już przygotowały butelkomaty, testując system zwrotów.
Do końca 2025 r. obowiązuje okres przejściowy, co oznacza, że na półkach nadal będą dostępne napoje w opakowaniach bez oznaczenia kaucji, które należy wyrzucać do żółtych pojemników.
Celem systemu kaucyjnego jest zwiększenie poziomu recyklingu opakowań po napojach do 77% do 2028 r. i 90% od 2029 r., co ma zastąpić dotychczasową 45% skuteczność zbiórki

Kiedy pojawią się napoje w opakowaniach kaucyjnych?
Choć przepisy wprowadzające system kaucyjny obowiązują od początku października, konsumenci muszą uzbroić się w cierpliwość. Mimo że system kaucyjny teoretycznie już działa, na półkach na razie trudno znaleźć napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji. Powodem jest trzymiesięczny okres przejściowy, który potrwa do końca 2025 roku. Pozwala on producentom i sklepom na wyprzedanie zapasów napojów w starych opakowaniach, bez naliczonej kaucji.

Nowe produkty, objęte opłatą, będą wprowadzane sukcesywnie. Jak informuje Agnieszka Koc z sieci Biedronka, producenci będą stopniowo wprowadzać opakowania kaucyjne, ale „większe wolumeny powinny trafić do obrotu raczej pod koniec 2025 r.”. Oznacza to, że masowa wymiana asortymentu nastąpi na przełomie roku. Klienci powinni szukać na etykietach i puszkach specjalnego logo – dwóch strzałek tworzących prostokąt z napisem „kaucja” oraz jej kwotą (50 gr za butelkę PET i puszkę, 1 zł za szklaną butelkę wielorazową).

Jak sklepy przygotowały się na zwrot butelek?
Sieci handlowe podchodzą do wdrożenia systemu w różnym tempie. Część z nich, jak ALDI czy Lidl, jest już gotowa przyjmować zwroty wszystkich opakowań objętych systemem kaucyjnym, instalując butelkomaty w setkach swoich placówek. Judyta Ciesińska z ALDI Polska potwierdziła, że od 1 października wszystkie sklepy sieci, czyli blisko 400 placówek, są wyposażone w butelkomaty. Podobnie działa Lidl, który już w kwietniu uruchomił maszyny w ponad 900 sklepach, aby przetestować proces zbiórki.

Inne sieci, takie jak Netto czy Żabka, wskazują, że tempo wprowadzania zmian zależy głównie od producentów napojów. „Przewidujemy, że napoje w opakowaniach z logo Kaucji będą pojawiać się w sprzedaży sukcesywnie, ale proces ten zdecydowanie przyspieszy po 1 stycznia 2026” – informuje sieć Netto. Biedronka również uzależnia pełne włączenie się do systemu od dostępności produktów z nowym oznaczeniem.

Jak odzyskać kaucję za butelki i puszki?
Głównym celem systemu jest ułatwienie konsumentom odzyskiwania kaucji i zwiększenie poziomu recyklingu. Zwrot kaucji będzie następował bez konieczności okazywania paragonu, a opakowania powinny być puste, niezgniecione i posiadać czytelny kod kreskowy oraz logo systemu. W większości sklepów zwrotu butelek plastikowych i puszek będzie można dokonać w butelkomatach, a butelek szklanych – przy kasie. Odzyskaną kwotę otrzymamy w formie gotówki lub bonu na zakupy.

Warto pamiętać, że opakowania bez nowego oznaczenia należy, tak jak dotychczas, wyrzucać do żółtych pojemników na odpady. System kaucyjny ma pomóc Polsce osiągnąć unijne cele recyklingu, które zakładają zebranie 77 proc. opakowań po napojach do 2028 roku, a od 2029 roku – aż 90 proc. Obecnie w Polsce udaje się zebrać zaledwie około 45 proc. butelek PET, co pokazuje, jak dużą zmianę ma przynieść nowy system.