Dlaczego Andrzej Poczobut wciąż pozostaje w białoruskim więzieniu, mimo uwolnienia innych więźniów politycznych? Mińsk ma swoje powody.

Reżim Alaksandra Łukaszenko chce nadal negocjować z Polską, dlatego wciąż trzyma w więzieniu Andrzeja Poczobuta — tak białoruscy opozycjoniści skomentowali dla “Faktu” wypuszczenie 123 więźniów politycznych przez władze w Mińsku. 13 grudnia wolność odzyskali m.in. były kandydat na prezydenta Białorusi Wiktar Babaryka, szefowa jego kampanii Maryja Kalesnikawa oraz laureat pokojowego Nobla Aleś Bialacki. Nasi rozmówcy wskazali również skutki decyzji dyktatora, która może przeorganizować opozycję na emigracji.

Po zniesieniu przez USA sankcji na eksport potasu reżim Alaksandra Łukaszenko poinformował o wypuszczeniu z więzień 123 osadzonych z powodów politycznych. Wśród nich jedna z liderek opozycji podczas wyborów 2020 r. Maryja Kalesnikawa, laureat Pokojowej Nagrody Nobla Aleś Bialacki, były kandydat na prezydenta Białorusi Wiktar Babaryka oraz obywatel Polski Roman Gałuza. Według rzecznika MSZ Macieja Wewióra na tej liście nie ma dziennikarza i działacza polonijnego Andrzeja Poczobuta.

Łukaszenko chce dalej rozmawiać z Polską i grać w swoją grę wykorzystując Poczobuta. Dyktator wie, jak ważny jest on dla polskiej strony — powiedział “Faktowi” jeden z liderów białoruskiej opozycji, Pawieł Łatuszka.

Dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi Andrzej Poczobut w areszcie przebywał od 25 marca 2021 r. Białoruska prokuratura oskarżyła go o “rehabilitację nazizmu”, a potem także o wzywanie do sankcji i działań na szkodę Białorusi. Od maja 2023 r. Poczobut odbywa karę ośmiu lat więzienia w kolonii karnej w Nowopołocku za “wzniecanie, podżeganie do nienawiści” i “wzywanie do działań na szkodę Białorusi”. Polska strona oraz białoruska opozycja domaga się jego uwolnienia.

We wtorek 16 grudnia Poczobut — za pośrednictwem rodziny — otrzyma w Parlamencie Europejskim Nagrodę Sacharowa, którą otrzymują działacze praw człowieka z całego świata.

Łatuszka zwrócił uwagę, jak cenne jest dla reżimu w Mińsku zniesienie części amerykańskich sankcji. — Łukaszenko ma ogromne problemy gospodarcze i doskwiera mu brak inwestycji. Poza tym eksport potasu stanowiło ogromne źródło przychodów do budżetu państwa — tłumaczył opozycjonista.

Jednocześnie podziękował stronie amerykańskiej za doprowadzenie do wypuszczenia kolejnych więźniów politycznych. — Cieszymy się za uratowanie ich życia. Trzeba jednak pamiętać, że tylko część osób na liście uwolnionych są więźniami politycznymi. Poprzednio, kiedy Łukaszenko wypuszczał ludzi, to również znajdowali się tam zwykli przestępcy. To straszne, że dyktator handluje ludźmi. To niedopuszczalne — podsumował.

Z kolei były oficer służb specjalnych Białorusi i szef BYPOL Aleksandr Azarau zwrócił uwagę, że uwolnieni opozycjoniści 13 grudnia byli na pewno cenni dla strony amerykańskiej. — Być może ważny dla nich nie był Andrzej Poczobut. Łukaszenko wie, że gdyby go wypuściłby, straciłby wszelkie możliwości negocjacji z Polską. Najwidoczniej coś chce z Warszawą przehandlować np. zniesienie kolejnych sankcji — zauważył w rozmowie z “Faktem”.

Azarau zwrócił szczególną uwagę na fakt, że wolność odzyskali bardzo popularni wśród Białorusinów działacze opozycyjni. — Gdyby Wiktar Babaryka mógł w pełni wystartować w wyborach (jego kandydatura została brutalnie zatrzymana w 2020 r. — red.), to na pewno zostałby prezydentem. Tego chciała zdecydowana większość Białorusinów. Po wyjściu na wolność na pewno będą aktywni, podobnie jak przed uwięzieniem Maryja Kalesnikawa. To będzie rodzić pytania o to, kto reprezentuje białoruską opozycję, bo dotychczas na świecie za taką osobę była uważana Swiatłana Cichanouska (wspólna kandydatka opozycji na prezydenta Białorusi w 2020 r.) — komentował dla “Faktu”.

Maria jest wolna! Przez pięć lat walczyliśmy o wolność Maryji Kalesnikawej. Jestem głęboko wdzięczny administracji USA i naszym europejskim partnerom, którzy niestrudzenie pracowali na rzecz jej uwolnienia. Maria jest w bezpiecznym miejscu i mamy nadzieję, że wkrótce się z nią skontaktujemy” — napisała 13 grudnia w serwisie X Swiatłana Cichanouska.