Czy płaca minimalna w Polsce przekroczy 5 tys. zł? Trwają prace nad ustawą, która może zmienić zasady jej wyliczania. Co to oznacza dla pracowników?

Płaca minimalna w przyszłym roku może przekroczyć psychologiczną granicę 5 tys. zł. Na finiszu są prace nad projektem ustawy, który ma zmienić zasady wyliczania płacy minimalnej. Tego wymaga od nas unijna dyrektywa, której wdrażanie idzie rządowi bardzo opornie. Polska zaliczyła już 16 miesięcy poślizgu. Jednak i bez nowych przepisów najniższa krajowa może przekroczyć psychologiczny pułap. Z wyliczeń “Faktu” opartych o rządowe prognozy wynika, że może wynieść ponad 5 tys. zł brutto.

Od miesięcy w rządzie trwa przepychanka, jak powinna być wyliczana minimalna płaca. Obecnie proces ustalania jej wysokości jest kilkuetapowy — najpierw swoje propozycje przestawia rząd oraz związkowcy i pracodawcy. Jeśli strona społeczna nie dojdzie do porozumienia co do wysokości najniższej krajowej w kolejnym roku, wtedy o jej wysokości decyduje rząd. I tak jest w ostatnich latach, kiedy to rządzący dyktowali wysokość minimalnego wynagrodzenia. Obecnie wynosi ona 4 tys. 806 zł brutto, czyli 3 tys. 606 zł na rękę.

Obecnie minimalne wynagrodzenie stanowi 51 proc. przeciętnej płacy. Zgodnie z unijną dyrektywą, kraje powinny wprowadzić przejrzysty mechanizm ustalania płacy minimalnej i powinna być ona adekwatna i wynosić 60 proc. mediany lub 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Dyrektywa powinna być wdrożona do 15 listopada 2024 r. Dopiero teraz rząd finiszuje z pracami nad projektem ustawy, który zapisy dyrektywy wdroży do polskiego prawa. W czwartek, 19 lutego projektem ma zająć się Stały Komitet Rady Ministrów. Dlaczego trwało to tak długo? Między ministrami trwały przepychanki, jakie mają być “ramy” takiej minimalnej płacy. Resort rodziny postulował, by Polska dążyła do tego, by minimalne wynagrodzenie wynosiło 55 proc. średniej pensji.

Zmiany dla dwóch milionów Polaków. Skarbówka zabierze więcej

Spór w rządzie o płacę minimalną. Kluczowe procenty
“Relacja minimalnego wynagrodzenia za pracę do przeciętnego wynagrodzenia sukcesywnie rośnie. W 2023 r. relacja ta wynosiła 50 proc., a w 2024 r. — 52,6 proc. Natomiast prognozowana relacja minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. (4 tys. 666 zł) do prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. (8 tys. 856 zł) wynosi 52,7 proc. Zatem zasadnym jest, aby poziom orientacyjnej wartości referencyjnej, do której będzie porównywane minimalne wynagrodzenie za pracę był ustalony na wyższym poziomie (55 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, przyjętego dopracowania projektu ustawy budżetowej)” — czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy. Na to z kolei nie chciał zgodzić się resort finansów, który przekonuje, że obecne regulacje są wystarczające.

Ciche zmiany dla milionów Polaków. O tym głośno rząd nie mówi

Tak może wzrosnąć płaca minimalna. Mamy prognozy
Ostatecznie kwestia zostanie rozstrzygnięta na posiedzeniu rządu. Niezależnie od tego, należy się spodziewać, że przy obecnym tempie wzrostu płacy minimalnej i tak w przyszłym roku może przekroczyć psychologiczną barierę. Bazując na prognozach Ministerstwa Finansów, dotyczących przeciętnego wynagrodzenia i przy założeniu, że jak teraz minimalna pensja wyniesie 51 proc. średniej, najniższa płaca może wynieść

• w 2027 r. — 5 tys. 103 zł brutto, czyli 3 tys. 810 zł na rękę,

• w 2028 r. — 5 tys. 420 zł brutto, czyli 4 tys. 25 zł na rękę,

• w 2029 r. — 5 tys. 747 zł brutto, czyli 4 tys. 248 zł na rękę.

Projekt ustawy przygotowany przez resort rodziny zakłada jednocześnie, że pensja minimalna ma być wynagrodzeniem zasadniczym. Co to oznacza? Że kolejno wyłączane z niego będą kolejne składniki:

• dodatku funkcyjnego — od 1 stycznia 2027 r.,

• dodatku szkodliwego, dodatku za pracę w warunkach uciążliwych, czy dodatku zmianowego — od dnia 1 stycznia 2028 r.,

• premii i nagród — od dnia 1 stycznia 2029 r.

— Zawsze jest walka o to, ile tę płaca minimalną podnieść. Z punktu widzenia kosztów życia w Polsce kwota 5,1 tys. zł brutto nie jest wielka. Jednak znaczna podwyżka będzie czynnikiem, który będzie zmniejszał konkurencyjność polskiej gospodarki — mówi “Faktowi” ekonomista Marek Zuber. — Trzeba zauważyć jeszcze jedno — mocny wzrost płacy minimalnej doprowadził do wypłaszczenia wynagrodzeń. O ile w 2022 r. 1,6 mln osób pracowało za płacę minimalną, w zeszłym roku — już dwa razy tyle. Za taką stawkę pracują nie tylko nisko wykwalifikowani pracownicy, ale też osoby wykształcone — dodaje ekspert.