Zaskakujący wynik Brauna. Widać też “efekt Czarnka”

Polityczna szachownica nie znosi próżni. Zmiany nastrojów społecznych i rosnące zmęczenie dotychczasowymi sporami wymuszają na głównych graczach całkowitą korektę strategii. Najnowsze dane z pracowni IBRiS pokazują, że preferencje wyborców ewoluują w nieoczekiwanym kierunku, a to zwiastuje zaciętą walkę o każdy obywatelski głos.

Krajobraz polskiej polityki
Wybory parlamentarne 2027. Te warunki muszą być spełnione w Sejmie
Najnowszy sondaż może zaskoczyć. Wszystkie partie ze wzrostem prócz Brauna

Krajowa scena polityczna od lat charakteryzuje się niezwykle silną polaryzacją, w której główne role nieprzerwanie odgrywają dwa największe obozy: liberalno-demokratyczny oraz narodowo-konserwatywny. Ten dwubiegunowy podział sprawia, że mniejsze partie, szukające społecznego poparcia, muszą nieustannie udowadniać swoją przydatność. Balansowanie między twardym elektoratem a wyborcami niezdecydowanymi to dziś największe wyzwanie dla liderów mniejszych ugrupowań. W ostatnich miesiącach analitycy dostrzegają jednak wyraźne zjawisko, polegające raczej na trwałej polaryzacji i rosnącym zmęczeniu społeczeństwa trwającym konfliktem.

Czytaj więcej: Wcale nie wojny. Polacy wskazali główne zagrożenie dla kraju. Politykom jest to na rękę

Zjawisko to wynika w dużej mierze z narastającego poczucia braku stabilności gospodarczej, echa zawirowań inflacyjnych oraz zmęczenia obywateli unijnymi regulacjami, w tym zwłaszcza polityką klimatyczną. Skłania to część społeczeństwa do poszukiwania radykalniejszych, bardziej narodowych rozwiązań. Objawia się to rosnącym poparciem dla ugrupowań narodowo-konserwatywnych oraz populistycznych. Czy to oznacza, że liberalne centrum traci kontrolę nad polityczną narracją? Zdecydowanie nie, ponieważ ci sami wyborcy pragną po prostu gospodarczej przewidywalności i spokoju w domowych portfelach.

Fot. Bartosz Nehring/Kancelaria Sejmu
Zmieniający się krajobraz wymusza jednak na graczach sięganie po zupełnie nowe narzędzia sprawnej komunikacji masowej. W efekcie dawne podziały powoli tracą ostrość na rzecz zupełnie nowej osi sporu: stabilność instytucjonalna kontra radykalna zmiana. To bardzo jasny sygnał dla całego rynku, że powiększa się przestrzeń dla odświeżonych projektów, które potrafią skutecznie połączyć gospodarczy pragmatyzm z żarliwą obroną tradycyjnych wartości.

Aby w pełni zrozumieć właściwą stawkę nadchodzących potyczek, trzeba spojrzeć na absolutne fundamenty naszego państwowego ustroju. Kształt polskiego Sejmu opiera się na 460 posłach, spośród których uformowanie stabilnego, reformatorskiego rządu wymaga zdobycia co najmniej 231 mandatów. Jest to tak zwana większość bezwzględna, która w prawie parlamentarnym oznacza większą liczbę głosów “za” niż suma głosów ”przeciw” i “wstrzymujących się” w danym głosowaniu, choć w Konstytucji RP częściej stosuje się wymóg zwykłej większości przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. To właśnie ta bariera decyduje o tym, jak gładko będą procedowane kluczowe dla szeroko pojętej gospodarki ustawy. Bez stabilnego zaplecza w ławach poselskich jakakolwiek inicjatywa rządowa może utknąć w gąszczu poprawek lub ostatecznie zostać zablokowana przez izbę wyższą. 

Zbliżające się wybory parlamentarne, których dokładny termin w 2027 roku będzie zależał od zakończenia czteroletniej kadencji i decyzji prezydenta w odpowiednim oknie czasowym, już teraz rzucają długi cień na codzienne decyzje polityków na najwyższym państwowym szczeblu. Choć do formalnego rozpoczęcia tego wyścigu pozostało sporo czasu, partyjne przygotowania trwają w najlepsze w zaciszach gabinetów.

Coraz wyraźniejsze przebłyski zażartej kampanii wyborczej objawiają się konfrontacyjną retoryką znanych liderów oraz zupełnie nowymi obietnicami gospodarczymi, ostrożnie kierowanymi do kluczowych grup interesów. Z czysto rynkowego punktu widzenia ten przedwyborczy okres często zniechęca globalnych inwestorów zagranicznych do podejmowania wieloletnich zobowiązań. Każda nowa propozycja legislacyjna, zwłaszcza z zakresu prawa pracy czy opodatkowania przedsiębiorstw, rodzi naturalne obawy o koszty prowadzenia biznesu. 

Dla samych obywateli oznacza to natomiast realne konsekwencje w postaci nowych propozycji podatkowych, mających szybko przyciągnąć kapryśny elektorat socjalny. Należy bowiem pamiętać, że w naszej ordynacji wyborczej, w której komitety muszą przekroczyć próg 5 proc., każdy ułamek poparcia decyduje o podziale mandatów metodą d’Hondta.

Bezwzględną weryfikacją strategii wyznaczonych w sztabach wyborczych zawsze są cykliczne badania opinii publicznej. Z najnowszego sondażu przeprowadzonego przez pracownię IBRiS na zlecenie dziennika “Rzeczpospolita” płyną bardzo konkretne i dość zaskakujące wnioski. 

Prawdziwe, symboliczne trzęsienie ziemi nastąpiło jednak nieco dalej na politycznej liście, gdzie doszło do wymownej zmiany miejsc. Największym zaskoczeniem dla ekspertów jest wynik Lewicy, która ostatecznie wyprzedziła Konfederację Korony Polskiej, czyli partię kierowaną przez Grzegorza Brauna. Na formację lewicową zamierza w tym momencie głosować 7,9 proc. ankietowanych, podczas gdy ugrupowanie Brauna zanotowało spadek poparcia do poziomu 7,5 proc.

To wyraźny sygnał ostrzegawczy dla polityków bazujących na kontrowersjach oraz kwestionowaniu euroatlantyckich sojuszy, co w dobie geopolitycznej niepewności przestaje być dla Polaków atrakcyjną ofertą. Badanie, którego metodologia opierała się na reprezentatywnej próbie dorosłych obywateli, dobitnie pokazuje, czego oczekują wyborcy. Szukają oni równowagi, odrzucając skrajne postulaty. 

Frekwencja rzędu 53,6 proc. udowadnia, że znużeni sporami obywatele wciąż wierzą w sens kształtowania przyszłości przy urnach. Zbliżające się miesiące przyniosą zapewne kolejne przetasowania, jednak to właśnie rozsądne umiarkowanie wydaje się obecnie najbardziej pożądanym towarem na polskiej scenie. 

Badanie opinii publicznej przeprowadzone przez IBRiS na zlecenie „Rzeczpospolitej” odbyło się w dniach 27–28 marca 2026 roku. Zrealizowano je metodą telefonicznych wywiadów wspomaganych komputerowo (CATI) na próbie 1067 osób.