Co wy na to?

Od 1 marca Kościół katolicki w Polsce zacznie stosować kary pieniężne za przestępstwa kanoniczne. Nowe przepisy obejmą duchownych oraz świeckich pełniących funkcje w strukturach kościelnych. Tym samym odpowiedzialność za naruszenia zyska wymiar bezpośrednio finansowy.

Przeczytaj też: Te osoby nie dostaną rozgrzeszenia. Ksiądz nie pozostawia złudzeń: „Mam związane ręce”
Zmiany wynikają z reformy prawa kanonicznego, a następnie z decyzji polskich biskupów, którzy doprecyzowali zasady stosowania grzywien.

Zobacz również: Nie żyje legenda kina. Nagła śmierć w potwornych okolicznościach. Ciężko w to uwierzyć
Grzywna powiązana z płacą minimalną
Nowe regulacje jasno określają widełki. Minimalna kara wyniesie połowę minimalnego wynagrodzenia brutto, natomiast maksymalna może sięgnąć 20-krotności tej kwoty. Oznacza to, że wraz ze wzrostem płacy minimalnej wzrosną również możliwe sankcje.

Organ kościelny, który rozpatrzy sprawę, ustali zarówno wysokość grzywny, jak i cel, na który trafią środki. Dzięki temu sankcja ma mieć charakter nie tylko represyjny, lecz także porządkujący.

Nowe przepisy obejmą nie tylko duchownych. Odpowiedzialność finansową poniosą także osoby świeckie zatrudnione w instytucjach kościelnych lub pełniące określone funkcje. Jeżeli dopuściły się czynu uznanego za przestępstwo kanoniczne, sąd kościelny może nałożyć grzywnę.

Co więcej, przepisy pozwolą również na czasowe lub częściowe odebranie wynagrodzenia kościelnego. Jednak organ orzekający musi pozostawić ukaranemu środki niezbędne do utrzymania. Kwota ta będzie odpowiadać poziomowi wolnemu od zajęcia komorniczego w prawie polskim.

Polscy biskupi przyjęli szczegółowe regulacje jesienią 2025 roku podczas zebrania plenarnego. Następnie dokument trafił do Dykasteria ds. Biskupów, która wyraziła zgodę na jego promulgację.

Po uzyskaniu zatwierdzenia Konferencja Episkopatu Polski opublikowała dekret. Dzięki temu nowe przepisy zaczną obowiązywać 1 marca.

Efekt reformy papieża Franciszka
U podstaw zmian leży nowelizacja Kodeksu prawa kanonicznego z 2021 roku, którą wprowadził papież Franciszek. Reforma przywróciła grzywny do katalogu sankcji kościelnych. W rezultacie Kościół zyskał narzędzie, które pozwala reagować szybciej i bardziej stanowczo.

Od marca system odpowiedzialności stanie się bardziej sformalizowany. Z jednej strony przepisy wprowadzą jasne progi finansowe, z drugiej zaś pozwolą organom kościelnym elastycznie dostosować sankcję do skali przewinienia.