Czy SAFE to najlepsza opcja dla Polski? Ekonomista rozwiewa wątpliwości i ocenia, jak program wpłynie na modernizację armii i finanse publiczne.

Unijny program SAFE budzi emocje — zarówno wśród polityków, jak i ekspertów od finansów. Chodzi o miliardy euro na inwestycje w obronność, które rząd chce przeznaczyć na modernizację armii i wsparcie krajowego przemysłu zbrojeniowego. “Fakt” rozmawiał z Mateuszem Michnikiem, ekonomistą z Fundacji Obywatelskiego Rozwoju, który jednoznacznie ocenił opłacalność programu. — SAFE jest tańszy od zadłużenia Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych — słyszymy.

W ramach unijnego instrumentu SAFE polski rząd będzie mógł skorzystać z ok. 43,7 mld euro w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek i przeznaczyć je na inwestycje w obronność. Według deklaracji rządu ponad 80 proc. tych pieniędzy ma zostać wydane w polskim przemyśle zbrojeniowym. Ustawa dotycząca wykorzystania środków z SAFE wkrótce znajdzie się na biurku prezydenta Karola Nawrockiego.

Program podzielił jednak scenę polityczną. Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości wzywają prezydenta do zawetowania ustawy. Wskazują na zbyt mocne uzależnienie środków od instytucji unijnych oraz brak precyzyjnych gwarancji dotyczących tego, gdzie dokładnie pieniądze będą wydawane. Część polityków podnosi również argument, że Polska mogłaby pozyskać finansowanie na korzystniejszych warunkach bezpośrednio na rynkach finansowych.

Zobacz: Szarpanina Suskiego przy pomniku smoleńskim. Policja sprawdza nagrania

Do tych wątpliwości odniósł się w rozmowie z “Faktem” Mateusz Michnik z Fundacji Obywatelskiego Rozwoju. Ekonomista rozwiewa obawy dotyczące opłacalności programu. — W obecnych warunkach jak najbardziej SAFE wydaje się lepszym sposobem finansowania modernizacji armii (niż rynki finansowe — red.) — stwierdza jednoznacznie.

Zwraca przy tym uwagę na konkretne wyliczenia. — Porównując koszty, okazuje się, że SAFE jest tańszy od zadłużenia Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych o 1,3 pkt proc. — podkreśla. Jak dodaje, argument o ryzyku kursowym nie jest rozstrzygający.

Część komentatorów obawia się ryzyka kursowego, jednak zmiana kursów to miecz obosieczny — złoty może się umocnić w stosunku do euro. Nawet jeśli kurs osłabnie, to dysponujemy narzędziami, które mogą pomóc zminimalizować straty — dalej będzie to tańsze

— ocenia ekspert.

Michnik przypomina też, że fundamentem bezpieczeństwa są stabilne finanse publiczne. Jego zdaniem w tym obszarze można mieć poważne zastrzeżenia do działań rządu. — W tym roku wydamy w relacji do PKB więcej niż Szwecja. Rząd zachowuje się nieodpowiedzialnie, zwiększając deficyt i nie przedstawiając porządnego planu naprawy finansów publicznych — podsumowuje.

W swoim wniosku o pieniądze z SAFE

Ministerstwo Obrony Narodowej zawarło łącznie 139 projektów, na których realizację mają zostać przeznaczone środki. Choć lista nie jest jeszcze jawna, wiadomo, że obejmuje najważniejsze produkty polskiej zbrojeniówki — przeciwlotnicze wyrzutnie Piorun, wozy bojowe piechoty Borsuk czy armatohaubice Krab. W planach znajduje się także między innymi zakup tankowców powietrznych produkowanych przez europejski koncern Airbus.