Marcin S-P., twórca Amber Gold, otrzyma odszkodowanie za naruszenie praw człowieka w areszcie. Co skłoniło Europejski Trybunał do tej decyzji?

Marcin S-P., założyciel Amber Gold, otrzyma od państwa 16 tys. euro odszkodowania za warunki, w jakich był przetrzymywany w areszcie. Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że doszło do naruszenia jego praw. Mężczyzna pozostanie w więzieniu co najmniej do sierpnia 2027 roku, gdyż sąd nie zgodził się na jego wcześniejsze zwolnienie.

W październiku 2024 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku odrzucił wniosek Marcina S-P. o przedterminowe zwolnienie. Sędziowie uznali, że nie nastąpiła u niego trwała zmiana postawy życiowej, a dalsza resocjalizacja jest konieczna. Skazany próbował odwołać się od tej decyzji, jednak bezskutecznie. Od tamtej pory, nowe wnioski w tej sprawie już nie wpłynęły do biura podawczego.

Od 2016 roku Marcin S-P. był objęty bardzo surowym nadzorem w areszcie. W jego celi przez całą dobę obecny był funkcjonariusz, który obserwował i słuchał wszystko, co działo się w środku. Monitoring obejmował zarówno dzień, jak i noc, a dodatkowo S-P. był narażony na światło i hałas z korytarza. W przypadku potrzeby skorzystania z toalety drzwi były jedynie przymykane. Ten zaostrzony system ochrony, mający zapobiegać samobójstwu i chronić osadzonego przed innymi więźniami, obowiązywał do czerwca 2022 roku i był wielokrotnie przedłużany decyzją dyrektora więzienia.

Mężczyzna poskarżył się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Z dokumentów, do których dotarł portal dziennikbaltycki.pl można się dowiedzieć S-P. wielokrotnie pytał dyrektorów innych polskich aresztów o stosowanie podobnych środków. Otrzymał mnóstwo odpowiedzi, z których wynikało, że żaden inny więzień w Polsce nie był objęty tak restrykcyjnym nadzorem. W skardze podnosił, że był traktowany w sposób nieludzki i poniżający, a także doświadczał tortur psychicznych oraz naruszenia prawa do prywatności.

Europejski Trybunał Praw Człowieka rozpatrzył skargę S-P. przeciwko Polsce i zaakceptował polubowne rozwiązanie zaproponowane przez polski rząd. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że rząd przyznał naruszenie praw skarżącego i zaproponował wypłatę 16 tys. euro zadośćuczynienia. S-P. zaakceptował te warunki, a Trybunał uznał, że działania rządu są wystarczające i nie ma potrzeby dalszego rozpatrywania sprawy. Rekompensata ma zostać wypłacona w pierwszych miesiącach 2026 roku.

Marcin S-P. został prawomocnie skazany na 15 lat więzienia w maju 2022 roku, po dziesięciu latach od ujawnienia afery Amber Gold. Do kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania, który rozpoczął się w sierpniu 2012 roku. Sąd uznał jego oraz byłą żonę Katarzynę za współtwórców piramidy finansowej, która doprowadziła około 18 tys. osób do utraty niemal 600 mln zł. Katarzyna P. została skazana na 11,5 roku więzienia, jednak w 2023 roku odzyskała wolność przedterminowo. Do kwietnia 2026 roku pozostaje pod dozorem kuratora, musi informować o przebiegu okresu próby, pracować zarobkowo i naprawić wyrządzone szkody.