Maski przeciwgazowe i meldunki. Przysposobienie obronne powróci. “Nie możemy czekać kilku lat”

Wielu z nas pamięta ze szkolnych lat meldunki dyżurnego i zakładanie “słonia”, jak potocznie nazywano maskę przeciwgazową. Ministerstwo Edukacji Narodowej chce przygotować uczniów na ewentualne kryzysy, dzieci mają m.in. rozpoznawać syreny alarmowe i wiedzieć, jak spakować plecak ewakuacyjny. Szefowej resortu zależy na najszybszym wdrożeniu nowej podstawy programowej edukacji dla bezpieczeństwa. — Nie możemy czekać kilku lat — podkreśla w rozmowie z PAP Barbara Nowacka.

Szykują się poważne zmiany w polskich szkołach. — Żyjemy w trudnych czasach — wskazuje szefowa resortu edukacji Barbara Nowacka. — Nawet ostatnie wydarzenie, inwazja dronów ze strony Rosji, pokazuje, że naprawdę musimy przygotowywać dzieci i młodzież — opisuje. Ministra zleciła możliwie jak najszybsze opracowanie nowej podstawy programowej edukacji dla bezpieczeństwa. — Chciałabym, żeby to był 1 września 2026 r. Nie możemy czekać kilku lat — podkreśla Nowacka w rozmowie z PAP.

Przygotowanie nowej podstawy programowej, która będzie obejmować edukację dla bezpieczeństwa, jest elementem reformy edukacji “Reforma26. Kompas Jutra”. Ma być wprowadzana stopniowo: od września 2026 r. będzie obowiązywać w klasach 1-4 szkoły podstawowej, od września 2027 r. w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych, a w podstawówce obejmie kolejne dwa roczniki.

W rozmowie z PAP szefowa MEN zaznacza jednak, że “edukacja dla bezpieczeństwa nie może czekać”. — Dlatego poprosiłam kilka dni temu (…) o opracowanie możliwie jak najszybszego wdrożenia, ja bym bardzo chciała, żeby to był 1 września 2026 r. — wskazuje Nowacka.

W planach nie ma zwiększenia liczby szkolnych godzin, część zajęć ma odbywać się w ramach godzin wychowawczych.

Osiem ważnych zmian w szkołach. Od września WF jak w wojsku, zmiany na religii

Nowe “przysposobienie obronne” w szkołach
Edukacja dla bezpieczeństwa jest obowiązkowa w klasie VIII szkoły podstawowej i w klasie I liceum ogólnokształcącego, technikum i szkole branżowej I stopnia. Obejmuje takie zagadnienia, jak zakres bezpieczeństwa państwa, działania ratownicze, pierwszą pomoc i edukację obronną.

Z przygotowanej przez Instytut Badań Edukacyjnych — Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) propozycji nowej podstawy programowej wynika, że eksperci jeszcze bardziej stawiają na praktyczne umiejętności.

Nie tylko posłuchać, że są schrony, ale sprawdzić, gdzie są. Nie tylko przeczytać o sygnałach alarmowych, ale wreszcie je usłyszeć

— wylicza ministra.

Nowacka zwraca uwagę, że cała “Reforma26. Kompas Jutra” opiera się na umiejętnościach praktycznych, na sprawczości i komunikacji.

— To samo dotyczy podstawy programowej z przedmiotu, który na razie nazywa się edukacja dla bezpieczeństwa, ale myślę, że — nawet symbolicznie — zmiana, chociażby w kierunku przysposobienia obronnego, które część z nas doskonale zna, jest potrzebna, żeby też pokazać, jak ważna dla nas jest obronność — mówi szefowa MEN.

Z propozycji nowej podstawy programowej edukacji dla bezpieczeństwa wynika, że przedmiot ma mieć na celu m.in. budowanie i wzmacnianie postaw proobronnych, rozwijanie umiejętności takich jak działanie w sytuacjach zagrożeń. Uczniowie powinni umieć m.in. rozpoznać komunikaty alarmowe i ostrzegawcze, sygnały dźwiękowe oraz wiedzieć, jak się do nich stosować.

W skład podstawy wchodzą trzy działy tematyczne: bezpieczeństwo i ochrona ludności przed skutkami nadzwyczajnych zagrożeń, podstawy pierwszej pomocy oraz kształtowanie postaw proobronnych. W każdym dziale nauczyciel wybiera do realizacji przynajmniej jeden fakultatywny efekt uczenia się. Wśród propozycji są: opisywanie działań informacyjnych kierowanych do społeczności lokalnej w sytuacjach kryzysowych; ocena bezpieczeństwa wybranych miejsc, zwłaszcza domu, przestrzeni publicznej i cyfrowej; posługiwanie się gaśnicą lub innym podręcznym sprzętem gaśniczym.