Napięcie między Węgrami a Ukrainą sięga zenitu. Orban podejmuje kontrowersyjne decyzje, które mogą mieć dalekosiężne skutki.

Węgry zajęły transport gotówki i złota ukraińskiego banku państwowego o wartości 82 mln dolarów. Siedmiu pracowników Oschadbanku spędziło w areszcie ponad dobę. To dramatyczny epilog tygodni wzajemnych gróźb i prowokacji między Kijowem a Budapesztem.

Iskrą, która podpaliła lont, były słowa Wołodymyra Zełenskiego wypowiedziane 5 marca na konferencji prasowej w Kijowie. Prezydent Ukrainy zagroził, że jeśli “jedna osoba w UE” nie przestanie blokować pożyczki w wysokości 90 mld euro, może podać jej adres ukraińskim siłom zbrojnym. Choć nie wymienił nazwiska, wszyscy wiedzieli, że chodzi o Orbana.

Węgierski minister spraw zagranicznych Peter Szijjarto wprost stwierdził, że Zełenski “de facto zagroził Orbanowi śmiercią” i dodał, że “to przekracza wszelkie granice. Węgry nie dadzą się szantażować”. Słowa ukraińskiego prezydenta potępiła nawet Komisja Europejska, nazywając je “niedopuszczalnymi” i wzywając do wyciszenia retoryki. Krytykował je też lider opozycyjnej Tiszy Peter Magyar.

Tłem sporu jest rurociąg Drużba — Budapeszt i Bratysława twierdzą, że Kijów celowo blokuje tranzyt rosyjskiej ropy, i żądają przywrócenia dostaw. W odwecie Orban zablokował unijną pożyczkę dla Ukrainy.

W tym napiętym klimacie w ubiegły czwartek węgierskie Centrum Antyterrorystyczne zatrzymało 2 opancerzone pojazdy Oschadbanku jadące z Austrii na Ukrainę. W środku: 40 mln dolarów, 35 mln euro w gotówce i 9 kg złota — łącznie około 82 mln dol.

Pracowników banku zwolniono po ponad dobie i wydalono z Węgier bez postawienia zarzutów. Orban wydał jednak dekret nakazujący przetrzymanie przesyłki przez 60 dni pod pretekstem śledztwa w sprawie prania pieniędzy.

Ukraiński szef dyplomacji Andrij Sybiha napisał, że Węgry “staczają się w spiralę bezprawia” i próbują “zalegalizować nielegalne zajęcie” mienia. Dekret zawiera też zapis o zbadaniu, czy ukraińska gotówka nie trafiała do węgierskich “organizacji politycznych” — co komentatorzy odczytują jako celowanie w opozycyjną partię Tisza.

Węgierski parlament przyjął we wtorek rezolucję upoważniającą rząd do blokowania drogi Ukrainy do UE i sprzeciwu wobec jakiegokolwiek wsparcia dla Kijowa. Do wyborów parlamentarnych na Węgrzech pozostał miesiąc.