Naprawdę to zrobił 🤔

Wyjeżdżali po cichu, często bez pożegnania, zostawiając za sobą dotychczasowe życie. Na wschodnim froncie ryzykowali wszystkim, a po powrocie do kraju – w świetle bezlitosnych przepisów – czekał na nich prokurator i widmo bezwzględnego więzienia. Aż do teraz. W cieniu głośnej ustawy porządkującej wsparcie finansowe dla obywateli Ukrainy, prezydent złożył podpis, który zmienia wszystko dla polskich ochotników. Co dokładnie się zmienia i czy polskie wojska pojadą na wojnę w Ukrainie? Wyjaśniamy.

Jak poinformowała 27 marca 2026 roku Kancelaria Prezydenta, dzień wcześniej Karol Nawrocki złożył podpis pod Ustawą z 13 marca 2026 r. o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie wywołanym rosyjską agresją.

Nowe przepisy mają charakter ściśle abolicyjny – „przebaczają i puszczają w niepamięć” przestępstwa polegające na wstąpieniu do Sił Zbrojnych Ukrainy (lub innej ukraińskiej formacji zbrojnej) bez dopełnienia rygorystycznych krajowych formalności.

Jak czytamy na stronie Sejmu, ustawa nie zachęca do wyjazdu na front i nie jest uniwersalnym „zielonym światłem” dla poszukiwaczy wojennych wrażeń. Wyjątek dotyczy wyłącznie konkretnego konfliktu ukraińsko-rosyjskiego. Wstąpienie do jakiejkolwiek innej zagranicznej armii bez zgody właściwych organów wciąż pozostaje w Polsce nielegalne i surowo ścigane.

Celem przepisów jest zdjęcie widma odsiadki z tych, którzy ruszyli do walki z pobudek moralnych, a jednocześnie umożliwienie polskiemu państwu zbadania i wykorzystania ich unikalnego doświadczenia bojowego.

Do tej pory obowiązywał surowy art. 141 Kodeksu karnego, według którego za służbę w obcym wojsku bez oficjalnej zgody groziło od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Sama, nawet najgłębsza sympatia dla sprawy ukraińskiej, nie zdejmowała z ochotników ryzyka karnego.

Nowa ustawa zmienia te realia, ale nakłada na powracających weteranów jasne i rygorystyczne obowiązki. W toku prac Senat przeforsował kluczowe poprawki uszczegóławiające procedurę:

Zalegalizowanie przeszłości cywilnych ochotników rodzi u niektórych naturalne pytanie: czy to pierwszy krok do oficjalnego zaangażowania polskiej armii w konflikt? Odpowiedź brzmi jednoznacznie: nie.

Prezydent Karol Nawrocki wielokrotnie i kategorycznie wykluczał możliwość wysłania regularnych oddziałów Wojska Polskiego na front w Ukrainie. Już w sierpniu 2025 roku szef Kancelarii Prezydenta, Zbigniew Bogucki, stanowczo odcinał się od takich scenariuszy, komunikując wprost, że prezydent „nie zgadza się na obecność polskich żołnierzy na terytorium Ukrainy”. We wrześniu ubiegłego roku, odnosząc się do narastających spekulacji w debacie publicznej, sam Nawrocki twardo uciął temat: „Nie zamierzam wyrazić zgody na wyjazd polskich żołnierzy na Ukrainę”, nazywając taki udział „wykluczonym”.

Strategia prezydenta opiera się nie na bezpośredniej interwencji poza granicami, lecz na potężnym odstraszaniu u siebie. Jak argumentował podczas obchodów Święta Wojska Polskiego, nadrzędnym celem jest stworzenie najsilniejszej armii w europejskim filarze NATO. „Chcę prowadzić Polskę i Europę do przyszłości bez wojny, a aby wojny nie było, musimy być każdego dnia do wojny przygotowani” – mówił Nawrocki. Ustawa abolicyjna dotyczy więc wyłącznie uregulowania sytuacji prawnej cywilów i w żaden sposób nie zmienia defensywnej doktryny polskiego państwa.

Ilu Polaków służyło w ukraińskich wojskach?
Jeśli chodzi o skalę samego zjawiska ochotników, analitycy zalecają powściągliwość. Jak słusznie zauważa serwis MILMAG, nie istnieje żadna pełna, oficjalna i publicznie dostępna ewidencja obywateli RP walczących po stronie Kijowa.

Dostępne szacunki są niepełne i wskazują na grupę od kilkudziesięciu do kilkuset Polaków w różnych momentach trwania pełnoskalowego konfliktu. Z zebranych informacji wynika również, że od początku inwazji potwierdzono śmierć 23 polskich obywateli. Choć w skali makro liczby te mogą wydawać się niewielkie, za każdą z nich kryje się ludzki los, który właśnie doczekał się prawnego uporządkowania w ojczyźnie.