Prezydent Nawrocki zawetował ustawę o podwyżce akcyzy na alkohol, co wywołało ostrą krytykę ekonomisty. Jakie będą konsekwencje tej decyzji?

Karol Nawrocki zawetował ustawę podnoszącą od 1 stycznia 2026 r. akcyzę na alkohol o 15 proc. Decyzja oznacza, że do budżetu nie trafi ok. 2 mld zł planowanych wpływów. Janusz Jankowiak, główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu w rozmowie z “Faktem” ocenił ruch prezydenta. — Brak tych założonych wpływów oznacza kłopot dla rządu, bo oznacza to albo szukanie oszczędności, albo dodatkowych dochodów gdzie indziej, albo powiększenia deficytu. W związku z tym oceniam to jak najbardziej negatywnie — słyszymy.

W nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych prezydent Karol Nawrocki tłumaczył powody odrzucenia ustawy. — Trzeba uczciwie zapytać, czy drożej naprawdę znaczy zdrowiej? — pyta Nawrocki. Prezydent tłumaczy, że “nie może zgodzić się na podwyżkę akcyzy, wprowadzanej w pośpiechu, bez czasu na przygotowanie się przedsiębiorców i konsumentów”.

To chaos i dowód złego zarządzania finansami państwa. Zamiast walczyć z mafiami VAT-owskimi, rząd wybiera najłatwiejszą drogę — sięga znów po pieniądze Polaków. Chce by to wybrzmiało jasno. Gdyby intencje tych podwyżek były rzeczywiście prozdrowotne, znalazłby się w obu prosty zapis, że każda złotówka z dodatkowych wpływów trafia wyłącznie na ochronę zdrowia. Tego zapisu w ustawie o podwyżce akcyzy nie ma. To mówi więcej niż tysiąc deklaracji — dodał prezydent Nawrocki.

O opinię w sprawie weta i jego potencjalnych konsekwencji na budżetu państwa “Fakt” zapytał Janusza Jankowiaka, głównego ekonomistę Polskiej Rady Biznesu. — To nie jest cios, który by powalił ten i tak słaby projekt budżetu z bardzo dużym deficytem — słyszymy.

Ale oczywiście brak tych założonych wpływów oznacza kłopot dla rządu, bo znaczy albo szukanie oszczędności, albo dodatkowych dochodów gdzie indziej, albo powiększenia deficytu — stwierdził ekonomista. — W związku z tym oceniam to jak najbardziej negatywnie. Podobnie jak treść uzasadnienia pana prezydenta, które jest bardzo słabe. Ono jest w zasadzie pozamerytoryczne — dodał.

Gdzie zatem rząd może szukać oszczędności? — Można sobie wyobrazić, że wystarczy poprawić lekko prognozę dochodów albo napisać, że będzie większa ściągalność podatków, czyli domknięcie luki podatkowej. Ta kwota dwóch miliardów to nie jest suma, która by wstrząsnęła budżetem. Można równie dobrze zakładać, że projekt dochodów w budżecie po prostu się zmieni — odpowiada Janusz Jankowiak.

Główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu zwraca uwagę, że konsekwencją weta będą formalne korekty w finansach państwa. — O ile rząd nie będzie w stanie odrzucić tego weta — a myślę, że nie będzie — to z punktu widzenia formalnego trzeba będzie dokonać zmian, które zbilansują utratę tych dwóch miliardów z kawałkiem — wskazuje.

— To może mieć różne formy. Najbardziej drastyczne byłoby powiększenie deficytu, ale można też wskazać oszczędności albo dodatkowe źródła dochodów, właśnie z tytułu poprawy ściągalności podatków albo niewielkiego poprawienia prognozy wzrostu gospodarczego — kwituje rozmówca “Faktu”.

Karol Nawrocki w trakcie kampanii wyborczej obiecał Sławomirowi Mentzenowi, zabiegając o głosy Konfederacji, że nie będzie podnosił podatków. Mentzen, prosząc o to Nawrockiego, działał nie tylko w interesie Polaków, ale też w swoim. W 2020 r. polityk otworzył bowiem browar Mentzen. Niepodnoszenie akcyzy na alkohol leży więc w jego interesie.