Prof. Dudek ujawnia kulisy współpracy Glapińskiego i Nawrockiego. Co kryje się za propozycją “SAFE 0 proc.” i jakie są jej polityczne implikacje?

Propozycja “polskiego SAFE 0 proc.” przedstawiona przez prezydenta i prezesa NBP wywołała falę komentarzy. W rozmowie z “Faktem” prof. Antoni Dudek wskazuje możliwe kulisy tej inicjatywy. — Prezes Adam Glapiński dlatego postanowił pomóc Karolowi Nawrockiemu, ponieważ wkrótce do obsadzenia będą trzy stanowiska w zarządzie NBP — mówi historyk i politolog.

Głos w sprawie propozycji prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego, o której piszemy poniżej, zabrał w “Fakcie” prof. Antoni Dudek. — To jest próba znalezienia przez prezydenta wiarygodnego uzasadnienia dla weta wobec europejskiego programu SAFE — ocenia politolog.

Zdaniem prof. Dudka, w tej układance ważną rolę mogą odgrywać także interesy kierownictwa banku centralnego. — Prezes Glapiński dlatego postanowił pomóc Karolowi Nawrockiemu, ponieważ wkrótce do obsadzenia będą trzy stanowiska w zarządzie banku, a nominacje wymagają podpisu prezydenta — wskazuje.

Politolog zwraca uwagę na szybkie tempo powstania inicjatywy. — Wygląda na to, że Karol Nawrocki poprosił Glapińskiego o wsparcie w sprawie SAFE, a ten przedstawił ogólny, wstępny pomysł, który prezydent natychmiast ogłosił publicznie. Teraz jednak Glapiński będzie musiał nadać tej koncepcji konkretny kształt — ma na to dwa tygodnie — mówi prof. Dudek.

Byłem na pokładzie rządowego Boeinga. Takim samolotem ewakuowani są Polacy

W jego ocenie prezydent ma świadomość politycznych kosztów ewentualnej decyzji.

Karol Nawrocki zdaje sobie sprawę, że weto wobec europejskiego SAFE nie będzie popularne. Trudno byłoby bowiem przekonać opinię publiczną, dlaczego blokuje się środki przeznaczone na wojsko i służby. Stąd szybkie poszukiwanie alternatywy

— zauważa.

Prof. Dudek zwraca też uwagę na sytuację wewnętrzną w Narodowym Banku Polskim. — Glapiński ma problem kadrowy. W NBP bardziej “panuje”, niż zarządza. Jednej z jego zaufanych osób w zarządzie, wiceprezes Marcie Kightley, kończy się kadencja i kluczowe dla niego jest, by pozostała. Chodzi o utrzymanie obecnego układu sił w banku na kolejne lata, a do tego potrzebny jest podpis prezydenta — podkreśla politolog.

W tej sytuacji — jak dodaje — możliwy jest polityczny układ między obiema stronami. — Karol Nawrocki mógł obiecać pomoc w tej sprawie w zamian za wsparcie przy koncepcji SAFE. W takiej interpretacji cała sytuacja zaczyna układać się w spójną całość. Glapiński miał ograniczone pole manewru — z jednej strony własny problem nominacyjny, z drugiej polityczną inicjatywę prezydenta, w którą ostatecznie został wciągnięty — podsumowuje prof. Dudek.

Przypomnijmy, że 4 marca prezydent Karol Nawrocki wraz z prezesem NBP Adamem Glapińskim przedstawili propozycję “polskiego SAFE 0 proc.”. W odróżnieniu od unijnego programu SAFE, polska wersja miałaby być finansowana z pomocą Narodowego Banku Polskiego. Glapiński przekonywał wówczas, że alternatywa dla europejskiego programu “nie będzie wiązała się z żadnymi odsetkami finansowymi”. Podkreślał też, że bank centralny nie planuje sfinansować propozycji z “żadnej części rezerw” NBP — ponieważ ich przekazanie byłoby sprzeczne z prawem. Jak zaznaczył, “środki, które zostaną wykreowane, zostaną przekazane tak, jak każe prawo” do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.