To by dopiero było

W związku z pojawiającymi się projektami nowelizacji prawa, w przestrzeni publicznej powraca fundamentalne pytanie o mechanizmy przekazywania najwyższej władzy w państwie. Rozważane zmiany mogą wprowadzić do polskiego systemu prawnego nową instytucję, która w założeniu ma zapewnić większą stabilność i bezpieczeństwo procesu przejmowania urzędu przez nowo wybraną głowę państwa.
 

Projekt ustawy normalizuje instytucję Prezydenta Elekta
Złożony w Sejmie projekt ustawy autorstwa posłów z klubu PiS, którym przewodzi w tej sprawie Marcin Ociepa, proponuje formalne uregulowanie statusu osoby wygrywającej wybory prezydenckie w okresie między ogłoszeniem wyników a zaprzysiężeniem. Zgodnie z projektem, taką osobę określa się jako „Prezydenta Elekta Rzeczypospolitej Polskiej”. Jego status prawny miałby trwać od dnia podania do publicznej wiadomości wyników wyborów przez PKW do dnia objęcia urzędu. W tym czasie w strukturach Kancelarii Prezydenta miałaby zostać wydzielona specjalna komórka organizacyjna służąca do jego obsługi merytorycznej, organizacyjnej i prawnej, zapewniając ciągłość funkcjonowania urzędu.

Prezydent Elekt zyskałby szerokie uprawnienia do informacji i uczestnictwa w władzy
Projekt nadaje Prezydentowi Elektowi szereg istotnych uprawnień, które mają ułatwić płynne przejęcie obowiązków. Miałby on prawo uczestniczyć z głosem w posiedzeniach Rady Gabinetowej i Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Przysługiwałyby mu również konsultacje z urzędującym Prezydentem, Prezesem Rady Ministrów i ministrami w sprawach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej. Kluczowe jest prawo do dostępu do informacji niejawnych o kluczowym znaczeniu dla państwa, dotyczących zagrożeń, polityki zagranicznej i prac legislacyjnych. 

Dodatkowo, Prezydent Elekt miałby prawo do korzystania z bezpiecznych środków łączności, infrastruktury teleinformatycznej oraz pojazdów Kancelarii Prezydenta.

Ochrona kandydatów i nowy status dla Małżonka Prezydenta
Projekt przewiduje również zmiany w ustawie o Służbie Ochrony Państwa. Rozszerza ona ochronę SOP na kandydatów biorących udział w drugiej turze wyborów oraz na Prezydenta Elekta. Ochrona ta trwałaby od ogłoszenia wyników pierwszej tury do 30 dni po ogłoszeniu wyniku drugiej tury, a w przypadku elekta – do dnia zaprzysiężenia. Drugim ważnym elementem projektu jest nadanie formalnego statusu Małżonkowi Prezydenta. W strukturze KPRP miałaby powstać komórka organizacyjna zapewniająca obsługę Małżonka, szczególnie w działalności społecznej, kulturalnej i charytatywnej. Szacowany koszt jej funkcjonowania to nie więcej niż 800 tysięcy złotych rocznie. Projekt, wzorowany na rozwiązaniach z USA i Francji, ma na celu zapewnienie płynności przekazania władzy i stabilności państwa, eliminując tzw. „próżnię prawną” w okresie przejściowym.