Wielkie zmiany w Kościele od 1 marca. Wierni mogą zostać ukarani. Episkopat podjął decyzje Czytaj więcej:

Coś, co wydawało się niemożliwe, właśnie staje się faktem. Kościół katolicki w Polsce szykuje gruntowną zmianę, która dotknie zarówno księży, jak i wiernych. Od 1 marca już nic nie będzie takie samo…

Episkopat podjął decyzję – nowe zasady obowiązują od 1 marca
Za co wierni i duchowni mogą zostać ukarani?
Jak zmieniają się kary dla księży i osób świeckich?
Episkopat podjął decyzję – nowe zasady obowiązują od 1 marca
Konferencja Episkopatu Polski ogłosiła 26 lutego 2026 r. dokument, który wprowadza zupełnie nowe zasady dotyczące odpowiedzialności finansowej w Kościele katolickim w Polsce. Dekret ogólny w sprawie sankcji karnych o charakterze finansowym został promulgowany przez przewodniczącego Episkopatu abp. Tadeusza Wojdę SAC i wejdzie w życie 1 marca 2026 r.

Nowe regulacje zostały opracowane w odpowiedzi na nowelizację Kodeksu prawa kanonicznego, którą papież Franciszek wprowadził w grudniu 2021 r., przywracając kary finansowe jako sankcje kanoniczne. Dekret precyzuje, kto i w jakich sytuacjach może zostać ukarany, jak również – na jakiej podstawie prawnej stosowane będą grzywny czy inne sankcje o charakterze pieniężnym.

Dokument został przyjęty podczas 402. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski 14 października 2025 r. w Gdańsku. Po uzyskaniu recognitio Dykasterii ds. Biskupów w Watykanie 26 stycznia 2026 r., został przygotowany do publikacji i wykonania.

Opublikowany tekst dekretu dostępny jest oficjalnie na stronie Konferencji Episkopatu Polski oraz w organie urzędowym „Akta Konferencji Episkopatu Polski”. Zmiana ma charakter systemowy i dotyczy całego Kościoła katolickiego w Polsce – zarówno duchownych, jak i świeckich pełniących obowiązki w strukturach kościelnych.

Od 1 marca 2026 r. w polskim Kościele katolickim zacznie obowiązywać system kar finansowych za naruszenia prawa kanonicznego dokonane podczas pełnienia obowiązków służbowych.

Zmiany te obejmują przestępstwa kanoniczne, które do tej pory mogły kończyć się sankcjami innymi niż finansowe, ale nie były z poziomu prawa kościelnego bezpośrednio powiązane z karami pieniężnymi. Nowe reguły doprecyzowują, kiedy sankcja może być nałożona – przede wszystkim, jeśli osoba, duchowny lub świecki, dopuści się przewinienia w czasie wykonywania swoich funkcji w Kościele.

Kościół posiada przyrodzone i własne prawo karania sankcjami karnymi wiernych, którzy popełnili przestępstwo – czytamy w kanonie 1311 § 1.

Kary finansowe mogą obejmować:
Grzywny religijne, naliczane jako określona kwota pieniężna;
Potrącenia z wynagrodzenia kościelnego – częściowego lub całkowitego;
Obowiązek zapłaty na wskazany cel kościelny – według decyzji wymierzającego karę.
Dekret stanowi, że grzywny będą ustalane w odniesieniu do minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę przewidzianego w polskim prawie, obowiązującego w dniu nałożenia kary.

Wysokość grzywny lub kwoty pieniężnej na cele Kościoła (…) ustala się w odniesieniu do minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę przewidzianego w przepisach prawa polskiego, obowiązujących w dniu wymierzenia kary – czytamy w art. 1 Dekretu.

Co ważne, sankcja nie może pozbawić ukaranego środków koniecznych do godziwego utrzymania, co oznacza, że potrącenia z wynagrodzenia muszą uwzględniać gwarantowany prawnie poziom życia.

Nowe przepisy mają charakter prewencyjny i dyscyplinujący – ich celem jest wyraźne określenie konsekwencji finansowych naruszeń prawa kościelnego, z intencją ograniczenia takich zdarzeń.

Najistotniejszą zmianą jest wprowadzenie konkretnych widełek finansowych sankcji za przestępstwa kanoniczne. Według ogłoszonych zasad:

Minimalna grzywna będzie wynosiła nie mniej niż połowa minimalnego miesięcznego wynagrodzenia brutto przewidzianego w polskim prawie pracy.
Maksymalna kara może osiągnąć wysokość równowartości 20-krotności tej kwoty.
Przy aktualnej minimalnej pensji brutto, która ma wynosić ok. 4 806 zł, oznacza to:

najniższe możliwe sankcje na poziomie ok. 2 403 zł,
maksymalne kary sięgające nawet 96 120 zł.
Takie widełki sprawiają, że sankcje finansowe mogą być naprawdę dotkliwe – szczególnie dla osób świeckich pełniących funkcje w parafiach oraz duchownych.

Dodatkowo – oprócz samych grzywien – przepisy przewidują możliwość ograniczenia lub pozbawienia całości wynagrodzenia kościelnego osoby ukaranej, przy jednoczesnym obowiązku zapewnienia środków zapewniających minimum egzystencji zgodnie z prawem cywilnym.

Nowe sankcje mają wejść w życie dokładnie 1 marca 2026 r., co oznacza, że każde przewinienie kanoniczne popełnione po tej dacie może zostać ukarane zgodnie z nowymi regułami.