Z ostatniej chwili, wielu Polaków będzie wściekłych 😱

Cztery ustawy uchwalone przez Sejm trafiły na biurko prezydenta Karola Nawrockiego – wśród nich projekty dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa, rolników oraz cyberbezpieczeństwa. Dwie z nich zostały podpisane, dwie spotkały się z wetem. Decyzje głowy państwa zapadły w atmosferze ostrego sporu z rządem o kierunek zmian w państwie. Co dokładnie zawetował prezydent? W czwartkowe popołudnie sieć obiegł ważny komunikat.

Cztery ustawy z Sejmu na biurku prezydenta – polityczne napięcie rośnie
Nawrocki zawetował dwie ustawy. Jest ważny komunikat
Prezydent o konstytucji i sporze o sędziów

Do Pałacu Prezydenckiego trafiły cztery ustawy uchwalone przez Sejm. Każda z nich dotyczyła obszarów o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania państwa – od sądownictwa, przez rolnictwo, po kwestie bezpieczeństwa cyfrowego i regulacje związane z pomocą obywatelom Ukrainy.

Już wcześniej było jasne, że relacje między obozem rządzącym a głową państwa są napięte, zwłaszcza w sprawach dotyczących reform wymiaru sprawiedliwości. Działania koalicji oraz ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka były otwarcie krytykowane przez prezydenckich współpracowników. Sam prezydent nie szczędził ostrych słów pod adresem szefa resortu.

W rozmowie na antenie Polsat News Karol Nawrocki nazwał ministra „terrorystą prawnym”, sygnalizując, że nie zamierza bezrefleksyjnie akceptować zmian proponowanych przez rząd. W swoich publicznych wystąpieniach podkreślał, że każda ustawa wymaga z jego strony dogłębnej analizy pod kątem wpływu na obywateli i zgodności z konstytucją.

Najgłośniejszą decyzją było zawetowanie ustawy o zmianach w Krajowej Radzie Sądownictwa. Prezydent jasno zarysował motywację stojącą za tym krokiem. 

– Przy każdej ustawie, która do mnie trafia i którą mam podpisać, zawsze zadaję sobie fundamentalne pytanie: czy to prawo wzmocni obywatela – mówił Karol Nawrocki w nagraniu opublikowanym na platformie X.

Projekt dotyczący KRS określił jako akt prawny ingerujący w ustrój państwa, a tym samym oddziałujący na każdego obywatela.

– Prawnicy i eksperci mówią o ustroju, jakby chodziło o skomplikowane procedury. A ustrój to reguły gry, które określają, czy państwo ma służyć obywatelowi, czy obywatel państwu. Jeśli prawo jest pisane pod interes konkretnej grupy, to zwykły obywatel przegrywa. Czasem powoli, w ciszy codziennych trudności, a czasem nagle, gdy nie ma się do kogo odwołać i szukać sprawiedliwości – mówił Nawrocki.

Prezydent zawetował również ustawę określaną jako „Aktywny Rolnik”, czyli rządowy projekt zmieniający wybrane przepisy w celu – jak wskazywano – wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo. W uzasadnieniu swojej decyzji przywołał konstytucyjne podstawy ustroju rolnego.

– Konstytucja w artykule 23 mówi jasno – podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne. Tymczasem proponowane przepisy premiują wielkie podmioty, a od małych rolników wymagają udowadniania swojej »aktywności« poprzez skomplikowaną biurokrację – powiedział prezydent.

Prezydent Karol Nawrocki również: 

– Ustawa zakłada, że jeśli tej aktywności nie potwierdzą, to stracą dopłaty bezpośrednie. Dalszą konsekwencją będzie likwidacja tych gospodarstw i ich rozbiór przez duże przedsiębiorstwa rolne.

Jednocześnie dwie inne ustawy uzyskały akceptację głowy państwa. Prezydent podpisał ustawę o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, jednak skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, co oznacza, że mimo wejścia w życie jej zgodność z ustawą zasadniczą zostanie jeszcze zbadana. Podpis złożył także pod ustawą wygaszającą rozwiązania wynikające z przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy.

Najmocniejsze słowa padły w kontekście ustawy o KRS. Karol Nawrocki podkreślał, że jako prezydent pełni rolę strażnika konstytucji i nie może akceptować rozwiązań, które – w jego ocenie – naruszają jej zapisy.

Nie mogę podpisać ustawy, która pod hasłem przywracania praworządności w rzeczywistości wprowadza nowy etap chaosu i otwiera drogę do politycznego wpływu na sędziów. Wprowadza segregację sędziów i oddaje wymiar sprawiedliwości w ręce politycznej grupy interesów. Ustawa ta jest niezgodna z Konstytucją, mogłaby być podstawą do usunięcia sędziów, których obecna władza się obawia – oświadczył prezydent.

W jego ocenie proponowane przepisy prowadziłyby do podziału środowiska sędziowskiego na „naszych” i „obcych”.

– W polskim porządku prawnym nie ma „neo” czy „paleo” sędziów. To, czy ktoś jest sędzią, wynika z konstytucji i ustaw – oświadczył Karol Nawrocki.

Prezydent przypomniał również, że powoływanie sędziów to wyłączna kompetencja głowy państwa. 

– Przypominam autorom tej ustawy: powoływanie sędziów jest konstytucyjną, wyłączną prerogatywą prezydenta. Nie podlega weryfikacji przez rząd ani przez ministra – podkreślił dobitnie Karol Nawrocki, ostrzegając jednocześnie przed konsekwencjami podważania statusu sędziów.

W jego ocenie ewentualne zakwestionowanie ich umocowania mogłoby przełożyć się na niepewność tysięcy, a nawet milionów rozstrzygnięć sądowych. 

– Wyrok sądu musi być jak granitowy filar: trwały i pewny – oświadczył prezydent.

Decyzje w sprawie czterech ustaw pokazują, że spór o kształt wymiaru sprawiedliwości i model ustroju państwa pozostaje jednym z najważniejszych punktów napięcia między prezydentem a rządem. Weto w sprawie KRS i „Aktywnego Rolnika” to wyraźny sygnał, że głowa państwa nie zamierza ustępować w kwestiach, które uznaje za fundamentalne dla konstytucyjnego porządku.