ZUS wprowadza nowy wniosek, który może znacząco wpłynąć na Twoje uprawnienia pracownicze. Dowiedz się, jak to może zmienić Twoją sytuację zawodową.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnił wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego wyższego “stażowego”. Ten dokument pozwoli doliczyć do stażu pracy okresy m.in. przepracowane na umowie zlecenie lub prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie można będzie szybciej cieszyć się 26 dniami urlopu, wyższymi dodatkami, a w razie odejścia z pracy — odprawami. Wyjaśniamy krok po kroku, jak wypełnić dokument. Nie warto z tym zwlekać.

To wielka zmiana dla osób, które przed laty pracowały np. na umowach zlecenie lub na własny rachunek, a dziś są na etacie. Poprzednie lata nie są zaliczane do stażu, co oznacza, że takie osoby mogą mieć mniejszy wymiar urlopu (20 zamiast 26 dni), a także otrzymują niższe nagrody i odprawy. 1 stycznia 2026 r. weszły w życie przepisy, które pozwolą okresy pracy na umowach zlecenie czy prowadzenia własnej działalności wliczać do stażu — najpierw nowe zasady zaczynają obowiązywać w budżetówce, a od 1 maja 2026 r. także w prywatnych firmach. Co ważne, by skorzystać z nowych przepisów, trzeba mieć zaświadczenie o okresach pracy, które mają zostać doliczone do stażu.

Takie zaświadczenia będzie wydawać ZUS. Od czwartku 1 stycznia br. można składać wnioski o ich wydanie — co ważne, tylko elektronicznie. Wniosek został udostępniony na stronach ZUS tuż po północy. Nosi symbol USP i jest dostępny po zalogowaniu na PUE/eZUS.

Składa się z trzech prostych do wypełnienia sekcji:

(tu zainteresowany powinien podać nr swojego PESEL, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości, imię i nazwisko oraz datę urodzenia),

2.Adres zamieszkania (tu należy wskazać ulica, nr domu/lokalu, kod pocztowy, miejscowość, ale także numer telefonu i adres e-mail).

musimy wskazać czy chcemy aby ZUS potwierdził jeden wskazany przez nas tytułów do ubezpieczeń czy wszystkie. Dla ułatwienia tytuły te są wymienione tzn. np.

— prowadzenie pozarolniczej działalności, umowa zlecenia, umowa agencyjna, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,

— potwierdzenie ubezpieczenia z pkt I u jednego płatnika składek, kilku lub u wszystkich. W sytuacji wybrania jednego lub kilku płatników należy podać ich nr NIP.

— potwierdzenie ubezpieczenia z wybranego tytułu z pkt I ze wszystkich okresów lub konkretnego okresu (wtedy musisz wskazać czas od — do jakim jesteś zainteresowany).

Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu wliczone zostaną m.in.:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,

• współpracy z osobą prowadzącą tę działalność oraz czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,

• okresy wykonywania umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych,

• pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi te umowy,

• członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.

Co można zyskać doliczając staż? Obecnie jest tak, że rozpoczynający pracę na etacie ma prawo do 20 dni urlopu. Jednak jeśli wykaże co najmniej 10-letni staż pracy, wtedy roczny wymiar urlopu rośnie do 26 dni. W wielu firmach na podstawie wewnętrznych regulacji przysługuje nagroda jubileuszowa. Np. w budżetówce po 20 latach pracy przysługuje taka nagroda w wysokości 75 proc. wynagrodzenia, za 25 lat pracy — to już 100 proc. wynagrodzenia. Po doliczeniu czasu pracy np. na umowie zlecenie o taką nagrodę będzie już łatwiej. Podobnie będzie w przypadku wypłaty odpraw — zwalniając pracownika, szef będzie musiał uwzględnić w stażu wcześniejsze okresy zatrudnienia na innych typach umów.

Więcej urlopów i dodatkowe wypłaty. Wielkie zmiany na rynku pracy

Lepiej nie czekać z wnioskiem do ZUS
Pracownicy będą mieć dwa lata na to, by dostarczyć do pracodawcy zaświadczenie o wcześniejszej pracy np. na umowie zlecenie czy prowadzonej działalności. Ekspert jednak radzi, by nie czekać z tym do ostatniej chwili. Chodzi m.in, o to, że ZUS będzie musiał wystawić tysiące zaświadczeń w niedługim czasie. — W przypadku gdy pracodawca już nie istnieje, byłego zleceniobiorcę może czekać ścieżka zdrowia i będzie mu trudno ustalić stan prawny i uzyskać dokumenty potwierdzające istnienie tych umów. W przypadku bowiem umów cywilnoprawnych poza obowiązkami archiwizowania takich dokumentów przez kilka lat dla celów podatkowych nie znajdują tutaj zastosowania wprost przepisy o archiwizacji dokumentacji pracowniczej. Mogą więc pojawić się tutaj niestety problemy — wskazuje dr Marcin Wojewódka radca prawny w Wojewódka i Wspólnicy.

Potwierdza to resort rodziny. “ZUS będzie wydawać zaświadczenia wyłącznie na podstawie posiadanych informacji w swoim systemie. ZUS ma dane o historii zatrudnienia od 1 stycznia 1999. ZUS nie będzie korzystać z dodatkowych dokumentów przy wystawianiu zaświadczenia ani nie będzie prowadzić żadnych dodatkowych postępowań. Okres stażu pracy, którego nie będzie wykazanego w zaświadczeniu ZUS, pracownik będzie mógł potwierdzić i udokumentować bezpośrednio swojemu pracodawcy, przy użyciu swoich dokumentów” — czytamy w wyjaśnieniach resortu rodziny.