Zamieszanie wokół obchodów rocznicy wyzwolenia Auschwitz wywołało burzliwą reakcję polityków. Czy zmiany w zarządzaniu muzeum są nieuniknione?

Zamieszanie wokół tegorocznych obchodów 81. rocznicy wyzwolenia Auschwitz nadal budzi emocje. Prawo i Sprawiedliwość domaga się zmian w zarządzaniu Muzeum Auschwitz-Birkenau, krytycznie oceniając sposób organizacji uroczystości. Sprawę w rozmowie z “Faktem” skomentował Andrzej Celiński, były poseł i minister kultury. — Polityków PiS boli to, że Auschwitz jest w jakimś sensie miejscem eksterytorialnym, bo oni są mistrzem Polski jeśli chodzi o odwracanie pojęć — ocenia Celiński.

Politycy PiS wyrażają sprzeciw wobec faktu, że podczas oficjalnych uroczystości nie doszło do imiennego powitania prezydenta Karola Nawrockiego. Ich zdaniem pominięcie głowy państwa podczas obchodów 81. rocznicy wyzwolenia obozu było niedopuszczalne i stanowiło afront wobec urzędu.

Na pojawiające się zarzuty szybko odpowiedziało Muzeum Auschwitz-Birkenau. W wydanym oświadczeniu wyjaśniono, że forma powitania gości nie miała charakteru protokolarnego.

Powitania gości podczas głównej części obchodów nie miały charakteru protokolarnego. Witano poszczególne grupy uczestników, w tym przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. Z nazwiska nie wymieniono nikogo, zarówno Ocalałych, obecnej na obchodach minister kultury i dziedzictwa narodowego czy reprezentujących swoje państwa ambasadorów. Taką formę uszanowano i zrozumiano także podczas poprzedniej rocznicy wyzwolenia” — podkreślono w komunikacie.

Zobacz: Burza po uroczystościach w Auschwitz. Historyk mocno odpowiada Pałacowi

Tłumaczenia muzeum nie przekonały jednak polityków PiS. Beata Szydło napisała na platformie X, że konieczna jest zmiana modelu zarządzania placówką. “Niezbędna jest reforma sposobu zarządzania Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz innymi muzeami w dawnych niemieckich obozach zagłady i miejscach kaźni. Jest to szczególnie istotne w obliczu trwających prób zakłamywania historii i spychania na Polaków odpowiedzialności za Holokaust. Ponadto swoista “eksterytorialność” Muzeum Auschwitz-Birkenau prowadzi do takich wydarzeń, jak podczas ostatniej rocznicy wyzwolenia obozu” — stwierdziła była premier.

W dalszej części wpisu europosłanka PiS dodała, że “obecna sytuacja staje się coraz bardziej kuriozalna”, a polskie władze są — jej zdaniem — sprowadzane do roli petenta wobec środowisk zewnętrznych, które roszczą sobie prawo do kontroli nad muzeum.

Do sprawy odniósł się w rozmowie z “Faktem” Andrzej Celiński. — Przy tej okazji warto zauważyć, że rozmaite wydarzenia często stają się — lub próbuje się je uczynić — areną działań polityków kierujących się własnym interesem. Zabiegają oni o uwagę i dążą do osiągnięcia doraźnych korzyści politycznych — ocenia były polityk.

Podkreśla przy tym, że szczególny charakter Auschwitz powinien chronić to miejsce przed bieżącą polityką.

Tym bardziej istotne jest, że Auschwitz pozostaje w praktyce poza tego rodzaju aktywnością i że politycy, przynajmniej w tym jednym miejscu, nie odgrywają pierwszoplanowej roli

— zaznacza.

Zdaniem Celińskiego polityków PiS szczególnie irytuje symboliczna niezależność muzeum. — Boli ich to, że Auschwitz jest w jakimś sensie miejscem eksterytorialnym, bo oni są mistrzem Polski jeśli chodzi o odwracanie znaczeń i pojęć. Trafnie opisał to Michał Głowiński, analizując w swojej książce mechanizmy języka propagandy — słyszymy.

Były minister kultury dodaje, że żadna inna partia w Polsce nie posuwa się tak daleko w manipulowaniu przeszłością. — Nie ma w Polsce drugiego ugrupowania, które w tak dużym stopniu fałszowałoby historię — ocenia.

Na koniec Celiński apeluje o odsunięcie polityków od interpretowania przeszłości. — Politycy PiS powinni trzymać się jak najdalej od Auschwitz. To miejsce należy traktować jako eksterytorialne nie w sensie prawnym, lecz w wymiarze pamięci i emocji. Interpretacja historii musi pozostać wolna od bieżącej polityki — podkreśla.