Seniorzy w Polsce muszą dokonywać trudnych wyborów, by związać koniec z końcem. Co jest dla nich priorytetem, a z czego rezygnują?

Oficjalny wskaźnik inflacji w 2025 r. wyniósł 3,6 proc. Seniorzy jednak odczuwają to inaczej i ich zdaniem ceny w sklepach, a przede wszystkim koszty utrzymania mieszkania poszybowały w górę. Coroczna waloryzacja emerytur i rent nie poprawia sytuacji finansowej pokolenia 60 plus. Z Raportu Faktu Senior 2025 wynika, że o ile na czynszu i mediach nie mogą zaoszczędzać, w razie kłopotów finansowych tną wydatki m.in. na żywność.

Minimalna emerytura wynosi od 1 marca 1 tys. 978 zł i 49 gr brutto. Na rękę to tylko 1 800 zł i 43 gr — i to po waloryzacji. Świadczenia zostały właśnie podniesione o 5,3 proc. — Celem waloryzacji emerytur i rent jest ochrona realnej wartości świadczeń oraz zapewnienie emerytom i rencistom stabilności dochodów w warunkach zmieniającej się sytuacji gospodarczej. Mechanizm waloryzacji opiera się na obiektywnych danych statystycznych i stanowi element długofalowej polityki państwa w zakresie zabezpieczenia społecznego — taką informację przekazało “Faktowi” Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W odczuciu seniorów waloryzacja jednak nie rekompensuje wzrostu cen. Także trzynastki i czternastki są tylko doraźną pomocą.

W tabeli przedstawiamy wyliczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak zmieniają się emerytury po tegorocznej waloryzacji.

Po 40 latach pracy mam niską emeryturę — 3 tys. 200 zł. Ciężko jest nieraz łatwo. — Teraz najbardziej doskwierają mi opłaty za media, wszystko podrożało o 50-70 proc. w ostatnich latach — mówią Anna i Zdzisław z Bystrzycy Kłodzkiej. O kosztach utrzymania mieszkania mówią krótko: “masakra”. — Żyjemy z dnia na dzień — dodaje pani Anna. Jak mówi “Faktowi”, ma niewysoką emeryturę — 3 200 zł i, jak mówi, ciężko jest utrzymać się przez miesiąc za taką kwotę. — Trzynastki nie są za duże, a na czternastkę wiele osób się nie załapuje. Wolałabym, by zamiast tych dodatków była emerytura bez podatku — mówi emerytka.

Fakt” po raz szósty zapytał seniorów o to, jak żyje się pokoleniu 60 plus w Polsce. Jedno z pytań dotyczyło wydatków, z jakich muszą rezygnować emeryci, kiedy świadczenie nie wystarcza “od pierwszego do pierwszego”. W pierwszej kolejności seniorzy rezygnują z zakupu ubrań (31 proc.) i wyposażenia mieszkania (30 proc.). Część musi rezygnować nawet z zakupu produktów spożywczych — tak odpowiedział co jedenasty badany. To, co jest priorytetem, to wydatki związane z utrzymaniem mieszkania lub domu oraz leki — wynika z Raportu Faktu Senior 2025. Co ciekawe, co piąty badany, który wypełnił naszą ankietę twierdzi, że nie musi z niczego rezygnować.

Zapytaliśmy też seniorów, jakiej kwoty potrzebują na życie. 46 proc. wskazało, że powinna to być kwota co najmniej 4 tys. zł na rękę. Tylko 3 proc. twierdzi, że obecne minimum jest wystarczające.

Pewnie większość z nas na pytanie, czy chciałbyś otrzymywać więcej pieniędzy, odpowie twierdząco. I podobnie, jeśli zostaniemy zapytani, ile potrzebujemy na życie, to zwykle odpowiadamy nie ile naprawdę mamy, ale ile chcielibyśmy dostawać. Z drugiej strony, zgodnie z publicznie dostępnymi danymi, średnia emerytura w Polsce w listopadzie 2025 r. wynosiła około 4 236 zł brutto. Tak więc wcale te deklaracje seniorów nie różnią się dużo od rzeczywistości. Chociaż to oczywiście średnia, co oznacza, że jest duża grupa seniorów, którzy dostają mniejsze świadczenia — mówi “Faktowi” dr Marcin Wojewódka z Instytutu Emerytalnego. — Natomiast wyzwaniem w naszym kraju będą przede wszystkim emerytury tych, którzy przejdą na nie za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. Tutaj musimy spodziewać się znaczącego rozdźwięku między faktycznymi kwotami emerytur, a oczekiwaniami — dodaje ekspert.

Badanie zostało przeprowadzone we współpracy z agencją badawczą ARC Rynek i Opinia. ARC Rynek i Opinia jest niezależnym polskim instytutem badawczym, realizującym badania rynku od 1992 r.