Aż trudno w to uwierzyć 😱

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy dotyczącej programu SAFE wywołała polityczną burzę. Najnowszy sondaż pokazuje, że reakcja społeczeństwa może być dla głowy państwa bolesna. Wyniki badania rzucają nowe światło na to, jak Polacy oceniają ruch prezydenta.

Weto, które rozpaliło politykę. Nawrocki zablokował ustawę o SAFE
Polacy ocenili weto Nawrockiego. Wyniki sondażu mogą zaboleć prezydenta
Weto Nawrockiego dzieli wyborców. Wyniki sondażu nie pozostawiają wątpliwości

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy wdrażającej unijny program SAFE stała się jednym z najgłośniejszych tematów ostatnich dni w polskiej polityce. Program ten miał umożliwić Polsce korzystanie z europejskich pożyczek przeznaczonych na rozwój zdolności obronnych. Prezydent zdecydował jednak, że nie podpisze ustawy przyjętej przez parlament.

Nawrocki poinformował o swojej decyzji w oficjalnym wystąpieniu, które odbyło się w czwartek 12 marca. Prezydent uzasadniał decyzję obawami dotyczącymi wpływu programu na suwerenność państwa i długoterminowe zobowiązania finansowe Polski. Jak argumentował, projekt w obecnym kształcie mógłby wiązać się z poważnymi konsekwencjami gospodarczymi oraz politycznymi. Wskazywał również, że państwo powinno zachować większą kontrolę nad sposobem finansowania własnej obronności.

Prezydent zapowiedział jednocześnie przedstawienie alternatywnej propozycji. W miejsce odrzuconych rozwiązań zaproponował projekt określany jako „polski SAFE 0 proc.”, który – według zapowiedzi – miałby zapewnić finansowanie inwestycji w obronność bez korzystania z mechanizmów przewidzianych w unijnym programie.

Decyzja o wecie szybko wywołała reakcje zarówno wśród polityków, jak i opinii publicznej. Krytyczne stanowisko zajęła część przedstawicieli koalicji rządzącej, którzy wskazywali na potencjalną utratę dostępu do dodatkowych środków na rozwój armii zagorzałymi krytykami decyzji prezydenta byli przede wszystkim Donald Tuski i szef MSZ Radosław Sikorski. Wśród polityków koalicji rządzącej i ich zwolenników politycznych padały nawet hasła zarzucające prezydentowi zdradę.

 Z kolei zwolennicy decyzji prezydenta podkreślali argument suwerenności oraz potrzebę ograniczenia zadłużenia państwa. W efekcie spór wokół ustawy o SAFE stał się kolejnym elementem napięcia pomiędzy ośrodkami władzy w Polsce.

Najświeższe badanie opinii publicznej pokazuje, że decyzja prezydenta nie spotkała się też z jednoznacznym poparciem społecznym. Według sondażu przeprowadzonego przez United Surveys dla Wirtualnej Polski większość respondentów ocenia weto negatywnie.

Z badania wynika, że łącznie 51,9 proc. ankietowanych ocenia decyzję prezydenta krytycznie. W tej grupie 33,3 proc. badanych wskazało odpowiedź „zdecydowanie negatywnie”, a 18,6 proc. „raczej negatywnie”. Wynik ten pokazuje, że sceptyczne podejście do weta jest w społeczeństwie wyraźnie widoczne.

Jednocześnie badanie pokazuje, że spora część Polaków popiera decyzję głowy państwa. Pozytywnie weto ocenia łącznie 40,1 proc. respondentów, z czego 27,5 proc. robi to zdecydowanie, a 12,6 proc. raczej pozytywnie. Oznacza to, że mimo przewagi opinii krytycznych, społeczeństwo pozostaje w tej sprawie dość mocno podzielone.

Warto także zauważyć, że 8,1 proc. ankietowanych nie ma w tej sprawie zdania. Taka grupa niezdecydowanych sugeruje, że temat nie dla wszystkich jest jednoznaczny, a oceny mogą zmieniać się wraz z dalszym rozwojem sytuacji politycznej i debatą wokół programu SAFE.

Sondaż pokazuje więc, że choć większość respondentów krytycznie ocenia decyzję prezydenta, opinie społeczne pozostają zróżnicowane, a spór wokół weta jest jednym z tematów, który nadal dzieli opinię publiczną.

Szczegółowe wyniki sondażu pokazują również wyraźne różnice w ocenie decyzji prezydenta w zależności od preferencji politycznych respondentów. Najbardziej krytyczne stanowisko wobec weta Karola Nawrockiego prezentują wyborcy ugrupowań tworzących obecnie koalicję rządzącą. W tej grupie sprzeciw wobec decyzji głowy państwa jest niemal jednomyślny.

Z badania wynika, że łącznie aż 93 proc. wyborców koalicji rządzącej ocenia weto prezydenta krytycznie, natomiast zaledwie 7 proc. ankietowanych z tej grupy je popiera. Tak wyraźna przewaga negatywnych opinii wskazuje, że decyzja Nawrockiego została w tym środowisku odebrana przede wszystkim jako ruch polityczny sprzeczny z działaniami rządu oraz parlamentu. Wyniki te dobrze wpisują się w ostrą krytykę, jaka pojawiła się ze strony części polityków obozu rządzącego po ogłoszeniu weta.

Zupełnie inaczej sytuacja wygląda wśród wyborców opozycji. W tej grupie zdecydowanie dominuje poparcie dla decyzji prezydenta. Łącznie 73 proc. respondentów z tego elektoratu popiera weto, podczas gdy 20 proc. jest mu przeciwnych, a 7 proc. badanych deklaruje brak zdania. Pokazuje to, że w środowisku sympatyków opozycji decyzja głowy państwa została odebrana znacznie bardziej przychylnie, co może wynikać z odmiennej oceny programu SAFE oraz roli instytucji unijnych w finansowaniu obronności.

Sondaż wyodrębnił również odpowiedzi wyborców Konfederacji oraz Konfederacji Korony Polskiej. W tej grupie opinie są bardziej podzielone niż w przypadku dwóch głównych obozów politycznych. Łącznie 46 proc. badanych ocenia decyzję prezydenta pozytywnie, a 35 proc. negatywnie, natomiast 19 proc. respondentów nie potrafiło jednoznacznie określić swojego stanowiska. Wyniki te pokazują, że choć w tej części elektoratu poparcie dla weta jest większe niż sprzeciw, to jednocześnie spora grupa wyborców pozostaje w tej sprawie niezdecydowana.

Badanie zostało zrealizowane przez United Surveys by IBRiS na zlecenie Wirtualnej Polski w dniach od 13 do 15 marca 2026 roku. Zastosowano metodę CATI oraz CAWI na reprezentatywnej grupie 1000 osób.