Gromy podczas posiedzenia KRS. Awantura, ostre słowa i wyjście ministra Żurka

Awantura na posiedzeniu KRS z udziałem ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. — Będę metodami zgodnymi z prawem, dążył do tego, żebyście Państwo opuścili ten budynek — mówił 26 sierpnia do obecnych członków KRS. Szef MS odmówił udziału w głosowaniu KRS oraz wyszedł z budynku.

Minister Żurek podkreślił, że obecna Rada została wybrana w wadliwej procedurze i generuje koszty odszkodowań zasądzanych przez ETPC. Zapowiedział, że metodami zgodnymi z prawem będzie dążył do tego, by sędziowscy członkowie KRS opuścili jej siedzibę.

Ostre spięcie na posiedzeniu KRS. Minister Żurek do jej członków: zostaliście wybrani wadliwie
– Mamy wadliwie wybraną Krajową Radę Sądownictwa. To zagadnienie zostało już przesądzone w szeregu rozstrzygnięć zarówno sądów europejskich, jak też polskich legalnych sędziów Sądu Najwyższego – powiedział Żurek, przypominając m.in. jedno z orzeczeń SN w tej sprawie z 2019 r., a także uchwałę połączonych izb SN z 2023 r.

Minister wskazał też na negatywne rezultaty działalności obecnej KRS, ukształtowanej nowelizacją z grudnia 2017 r. – Każdy tzw. neosędzia w Sądzie Najwyższym i w Naczelnym Sądzie Administracyjnym generuje dzisiaj odszkodowanie od Skarbu Państwa zasądzane na skutek wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. To odszkodowanie jest wypłacane z pieniędzy polskiego podatnika – podkreślił Żurek, dodając, że kwoty tych odszkodowań cały czas rosną.

Samo wyjście tzw. neosędziego na salę bez względu na to, jaki wyrok merytoryczny zapada, generuje to odszkodowanie – zaznaczył.

Minister sprawiedliwości nagle wyszedł z posiedzenia KRS.

Szef MS przypomniał też wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ws. Wałęsa przeciwko Polsce z 23 listopada 2023 r. Trybunał w Strasburgu zwrócił wtedy uwagę na występujący w Polsce systemowy problem polegający na niewłaściwym sposobie wybierania KRS ze względu na to, że o kształcie jej sędziowskiego składu decydują politycy. Żurek przypomniał, że na Polsce – zgodnie z decyzją ETPC – ciąży obowiązek wykonania tego wyroku do 23 listopada br.

– Państwo w tym składzie ponosicie współodpowiedzialność za to, że w procedurze niezgodnej z polską konstytucją tworzycie takie miejsca w Sądzie Najwyższym i w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Ja chciałbym państwu zaznaczyć z całą stanowczością, że jako minister sprawiedliwości i prokurator generalny będę metodami zgodnymi z prawem dążył do tego, żebyście państwo opuścili ten budynek – podsumował Żurek. Poinformował też, że nie będzie brał udziału w głosowaniach obecnej KRS.

Na koniec Żurek zaapelował do sędziów-członków KRS. – Rozumiem, że można zbłądzić w swoim życiu zawodowym. To jest rzecz ludzka, ale rzeczą szatańską jest trwać w błędzie, więc apeluję do państwa sędziowskiego sumienia, do tych, którzy tutaj zasiadają, żebyście rozważyli skutki waszych decyzji. Nie jest jeszcze za późno, żeby dokonać samorozwiązania tak ukształtowanego podmiotu. Celowo nie nazywam go organem, bo organ jest jasno określony w konstytucji – dodał.

Spór wokół KRS. Na czym polegają kontrowersje?
Spór dotyczący KRS wiąże się z nowelizacją w grudniu 2017 r. ustawy o Radzie, zgodnie z którą od 2018 r. 15 sędziów-członków KRS wybieranych jest przez Sejm, choć wcześniej byli oni wybierani przez środowiska sędziowskie.

Zmiana z 2017 r. stała się powodem stawianych przez ówczesną opozycję, a przez rządzących obecnie, zarzutów upolitycznienia KRS i kwestionowania statusu osób powołanych na urząd sędziego z udziałem tak ukształtowanej KRS.

Na wadliwość procedury wyłaniania sędziów z udziałem obecnej KRS wskazywały w ostatnich latach też orzeczenia europejskich trybunałów – TSUE i ETPC.

Twórcy i zwolennicy zmian dokonanych w tej sprawie w 2017 r., głównie związani z politykami PiS, przekonują, że obecne rozwiązania odnoszące się do KRS zapobiegają tzw. sędziokracji, co oznacza, że obywatele – poprzez swoich przedstawicieli w Sejmie – mają mieć większy wpływ na wymiar sprawiedliwości.