Sprawdź. gdzie obowiązują najwyższe alerty IMGW!

Nad znaczną częścią kraju zawisło pogodowe zagrożenie, które może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, infrastruktury i codziennego funkcjonowania. Eksperci mówią wprost: zbliżające się godziny nocne będą testem odporności dla ludzi i systemów, a to, co nadciąga ze wschodu, nie zdarza się często.

Co stoi za nagłym załamaniem temperatur
Gdzie obowiązują najwyższe alerty IMGW
Jak przygotować się na skrajnie trudne warunki

Za gwałtowne ochłodzenie odpowiada potężny układ wysokiego ciśnienia, który rozbudował się nad wschodnią Europą i stopniowo rozszerza swój zasięg na Polskę. Ten typ wyżu działa jak blokada dla cieplejszych mas powietrza i jednocześnie otwiera drogę dla wyjątkowo zimnego, suchego powietrza napływającego z północnego wschodu.

Taka sytuacja meteorologiczna sprzyja silnemu wypromieniowaniu ciepła z powierzchni ziemi, zwłaszcza nocą. Przy bezchmurnym niebie i słabym wietrze temperatura potrafi spadać gwałtownie, osiągając wartości znacznie niższe niż średnie zimowe normy.

Szczególnie niebezpieczne są obszary górskie, podgórskie oraz wszelkiego rodzaju doliny i kotliny. To właśnie tam dochodzi do zjawiska zastoisk mrozowych, w których zimne powietrze gromadzi się przy gruncie, powodując lokalne ekstremalne spadki temperatury. Różnice pomiędzy sąsiednimi obszarami mogą sięgać nawet kilkunastu stopni.

Synoptycy zwracają uwagę, że obecny układ baryczny ma charakter stabilny. Oznacza to, że mroźna pogoda nie jest jedynie krótkim epizodem, lecz może utrzymywać się przez kilka kolejnych dni, a następne noce również przyniosą bardzo trudne warunki.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej uruchomił system ostrzeżeń obejmujący wschodnią i południowo-wschodnią część kraju. W jednym z regionów wprowadzono alert drugiego stopnia, który sygnalizuje realne zagrożenie dla zdrowia i życia.

Najwyższy poziom ostrzeżenia dotyczy obszarów górskich na południowym wschodzie, gdzie prognozy wskazują na wyjątkowo niskie wartości temperatury minimalnej, szczególnie w nocy i nad ranem. W tych rejonach synoptycy oceniają prawdopodobieństwo wystąpienia skrajnych warunków jako bardzo wysokie.

Alerty pierwszego stopnia obejmują natomiast szeroki pas kraju rozciągający się od północy po południe Polski wschodniej. Na tym obszarze również spodziewane są silne mrozy, które mogą powodować zagrożenia zdrowotne, awarie infrastruktury oraz problemy komunikacyjne.

Ostrzeżenia obowiązują w kluczowym przedziale czasowym, kiedy temperatura osiąga najniższe wartości. IMGW podkreśla, że prognozy opierają się nie tylko na modelach numerycznych, ale także na aktualnych pomiarach, które już teraz wskazują na bardzo szybkie wychładzanie się powietrza.

Eksperci i służby ratunkowe apelują o zachowanie szczególnej ostrożności. Ekstremalne mrozy są jednym z najbardziej niebezpiecznych zjawisk pogodowych, ponieważ ich skutki mogą pojawić się bardzo szybko, zwłaszcza u osób narażonych na długotrwałe przebywanie na zewnątrz.

Najważniejsze zalecenie to ograniczenie wychodzenia z domu do minimum, szczególnie w godzinach nocnych i wczesnoporannych. Jeśli wyjście jest konieczne, należy zadbać o odpowiedni ubiór: kilka warstw odzieży, ciepłe okrycie głowy, rękawice oraz obuwie izolujące od zimnego podłoża.

W mieszkaniach warto sprawdzić szczelność okien i drzwi oraz zadbać o bezpieczne źródła ogrzewania. Użytkownicy pieców i urządzeń gazowych powinni pamiętać o właściwej wentylacji, aby uniknąć ryzyka zatrucia tlenkiem węgla.

Kierowcy muszą liczyć się z problemami technicznymi pojazdów. Niskie temperatury obciążają akumulatory, zagęszczają płyny eksploatacyjne i zwiększają ryzyko awarii. Zaleca się wożenie w samochodzie koca, ciepłej odzieży oraz naładowanego telefonu.

Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby starsze, chore i bezdomne. Służby apelują o reagowanie w sytuacjach, gdy ktoś może być narażony na wychłodzenie. Jedna szybka reakcja może uratować życie.

Nadchodząca noc może okazać się jedną z najbardziej wymagających tej zimy. Ostrzeżenia nie są rutynowe, a warunki — jak podkreślają specjaliści — wymagają pełnej odpowiedzialności i rozwagi. W takich sytuacjach pogoda nie wybacza błędów.