Ekipa Tuska miała załatwić Polakom tańsze bilety. Minęły prawie dwa lata i wciąż tylko “analizy”

Od ostatnich wyborów parlamentarnych minęły dwa lata, a koalicja rządząca pod wodzą Donalda Tuska wciąż zbiera cięgi za niezrealizowane obietnice z kampanii wyborczej, których nie udało się spełnić w pierwszych 100 dniach po objęciu władzy. Jedną z nich miał być zerowy VAT na transport publiczny. “Fakt” postanowił dowiedzieć się, na jakim etapie stoi realizacja zapowiedzi. Resort finansów stroni jednak od konkretów. Z lakonicznej odpowiedzi dowiadujemy się m.in. że w sprawie trwają analizy, ale pojawiły się dwa problemy.

100 konkretów na 100 dni” to zestaw postulatów Koalicji Obywatelskiej, zapowiedzianych do spełnienia w ciągu pierwszych stu dni rządów. Według Wirtualnej Polski, która monitoruje ich wykonywanie przez obecną ekipę rządzącą, do 15 października br. — czyli równo dwa lata po wyborach — zrealizowano 28 z 100 obietnic.

Zobacz także: Półmetek kadencji. prawie 70 konkretów z listy Donalda Tuska jest niezrealizowanych

Wśród stu wyborczych obietnic Koalicji Obywatelskiej znalazła się również ta, która miała szczególnie ucieszyć pasażerów komunikacji miejskiej i kolejowej. Pod pozycją 80. programu “100 konkretów na 100 dni” zapisano: “Wprowadzimy 0 proc. VAT na transport publiczny, aby obniżyć ceny biletów dla Polaków”. Jak wynika z informacji zamieszczonych na oficjalnej stronie internetowej Koalicji Obywatelskiej, projekt ten wciąż czeka na realizację — oznaczono go kolorem pomarańczowym, czyli jako “w toku”.

Temat powrócił na początku września w “Porannej rozmowie RMF FM”. Rzecznik rządu Adam Szłapka, zapytany o postępy w pracach nad zniesieniem VAT-u na bilety, przyznał, że nie zna szczegółów. — Nie wiem o tym, żeby to było już przygotowane. Porozmawiam z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Finansów. (…) Zapytam, na jakim to jest etapie. Nie rozmawialiśmy o tym — odpowiedział polityk.

Zobacz też: Niższa składka zdrowotna i likwidacja abonamentu RTV. Tak idzie realizacja 100 konkretów

Co z konkretem w sprawie transportu publicznego? Sprawdziliśmy. “Prowadzone są analizy”
“Fakt” postanowił sprawdzić, na jakim etapie znajduje się realizacja tej obietnicy. Ministerstwo Infrastruktury odesłało redakcję do resortu finansów, który — jak wskazano — “prowadzi prace nad obniżeniem stawki VAT na transport publiczny”. Ministerstwo Finansów udzieliło z kolei jedynie lakonicznej odpowiedzi, że sprawa jest w trakcie analiz.

“W Ministerstwie Finansów prowadzone są analizy związane z potencjalnym obniżeniem — z 8 proc. do 0 proc. — stawki VAT dla określonych kategorii usług transportu pasażerskiego, dotyczące m.in. zakresu zmian, korzyści dla poszczególnych uczestników rynku oraz potencjalnych skutków finansowych dla strony dochodowej i wydatkowej budżetu państwa” — przekazało MF.

“W szczególności ta ostatnia kwestia ma istotne znaczenie, wobec dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej i społecznej, która realnie przekłada się na stan budżetu państwa i możliwości finansowania kluczowych obszarów działania państwa” — dodało ministerstwo.

Czytaj również: Rząd szykuje rewolucję w uldze mieszkaniowej. Inwestorzy stracą przywileje

Dwa problemy. Takie mogą być koszty obietnicy KO
W marcu poseł PiS Grzegorz Macko skierował w tej sprawie interpelację do resortu. Odpowiedzi udzielił mu podsekretarz stanu Jarosław Neneman, który ujawnił, że analizy nad takim rozwiązaniem już trwają.

Na przełomie 2023 r. i 2024 r. w Ministerstwie Finansów rozpoczęto analizy możliwości wprowadzenia obniżenia — z 8 proc. do 0 proc. — stawki VAT dla określonych kategorii usług transportu pasażerskiego” — napisał wiceminister w piśmie z 21 marca 2025 r. Jak zaznaczył, decyzja w tej sprawie wymaga szczegółowych analiz. “Wprowadzenie bowiem takiego rozwiązania mającego bezpośredni wpływ na finanse państwa musi zostać szczegółowo zbadane pod kątem m.in. zakresu zmian, korzyści dla poszczególnych uczestników rynku oraz potencjalnych skutków finansowych dla strony dochodowej i wydatkowej budżetu państwa” — dodał Neneman.

Podkreślił też, że obecnie priorytetem rządu pozostaje finansowanie obronności. To pierwszy problem, który zmienia podejście rządu do tej obietnicy. “W ostatnim okresie szczególnego znaczenia — wobec obecnej sytuacji międzynarodowej — nabrały także kwestie związane z zapewnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i obrony narodowej, z czym wiąże się konieczność systematycznego zwiększania wydatków na wzmocnienie obronności kraju” — wskazał.

Z wcześniejszej odpowiedzi Nenemana na interpelację posłanki Lidii Czechak wynika, że taka zmiana byłaby kosztowna dla budżetu. I to drugi problem w tej sprawie. Wyliczenia są bardzo konkretne. “Wprowadzenie wskazanej obniżki stawki VAT dla określonych usług transportu pasażerskiego będzie rodzić ujemne skutki budżetowe, których wysokość szacuje się na ok. –1,8 mld zł rocznie” — wyliczył przedstawiciel resortu finansów.