W Sejmie doszło do awantury. Jest decyzja. Teraz Tusk mówi wprost

Burzliwa wymiana zdań na sali plenarnej, ostre oskarżenia i emocjonalne wystąpienia posłów – tak wyglądała sejmowa debata nad wdrożeniem unijnego programu SAFE. Mimo politycznej awantury Sejm ostatecznie podjął decyzję i przyjął ustawę, która otwiera Polsce drogę do dziesiątek miliardów euro na obronność.

Awantura na mównicy. „Waż pan słowa”
SAFE pod ostrzałem polityków. O co toczył się spór
Decyzja zapadła. Sejm przyjął ustawę wdrażającą SAFE
Tuska po głosowaniu: “Maski opadły”

Debata nad ustawą wdrażającą unijny program SAFE szybko przerodziła się w jedną z najbardziej nerwowych scen ostatnich tygodni w Sejmie. Iskrą zapalną było wystąpienie posła Koalicji Obywatelskiej Konrada Frysztaka, który ostro zaatakował byłego ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka z Prawa i Sprawiedliwości. Padły zarzuty dotyczące sprzeciwu PiS wobec programu SAFE oraz jego konsekwencji dla bezpieczeństwa Polski i krajowego przemysłu zbrojeniowego.

W trakcie wystąpienia Frysztaka atmosfera na sali plenarnej wyraźnie się zaogniła. Poseł KO, odnosząc się do krytyki programu SAFE przez polityków PiS, mówił o działaniach sprzecznych z interesem państwa. Jak relacjonowała Wirtualna Polska, w odpowiedzi Mariusz Błaszczak próbował przerwać wystąpienie posła, krzycząc w jego kierunku: „Waż pan słowa”. Słowa te stały się symbolem sejmowej awantury i były szeroko komentowane w mediach.

Spór miał wyraźny kontekst polityczny. Opozycja krytykowała rząd za jej zdaniem zbyt daleko idące uzależnienie finansowania obronności od instytucji unijnych i zaciąganie wspólnych pożyczek. Z kolei rządzący przekonywali, że SAFE to narzędzie wzmacniające bezpieczeństwo państwa i szansa na realne wsparcie polskiego przemysłu obronnego. 

Program SAFE (Security Action for Europe) od początku budził kontrowersje wśród parlamentarzystów. Mechanizm zakłada możliwość korzystania przez państwa UE z niskooprocentowanych pożyczek na inwestycje w obronność, finansowanych z budżetu Unii Europejskiej. W przypadku Polski mowa o potencjalnie największym udziale spośród wszystkich państw członkowskich – nawet kilkudziesięciu miliardach euro.

Przeciwnicy programu, głównie z PiS i Konfederacji, podnosili argumenty dotyczące suwerenności finansowej oraz ryzyka związanego z unijnym zadłużeniem. Wskazywali, że decyzje o wydatkowaniu środków mogą w przyszłości podlegać presji politycznej ze strony instytucji europejskich. Krytyka dotyczyła także tempa procedowania ustawy oraz – zdaniem opozycji – niewystarczających gwarancji dla polskich firm zbrojeniowych.

Rząd i wspierające go kluby parlamentarne odpierały te zarzuty. Przedstawiciele koalicji rządzącej podkreślali, że SAFE to instrument dobrowolny, a środki mają być przeznaczone na konkretne projekty zwiększające bezpieczeństwo kraju. Wskazywano również, że brak udziału w programie oznaczałby realną stratę finansową i osłabienie pozycji Polski w europejskiej architekturze bezpieczeństwa.

Spór w Sejmie wpisywał się w szerszą debatę o kierunku polskiej polityki obronnej i relacjach z UE. Emocje, które wybuchły na sali plenarnej, pokazały, że SAFE stał się nie tylko narzędziem finansowym, ale również symbolem politycznego podziału między rządem a opozycją.

Mimo burzliwej debaty i ostrego sprzeciwu części posłów, Sejm ostatecznie przyjął ustawę umożliwiającą wdrożenie programu SAFE w Polsce. Jak poinformowała Polska Agencja Prasowa, decyzja zapadła większością głosów, co otwiera drogę do skorzystania z unijnych pożyczek przeznaczonych na bezpieczeństwo i obronność.

Zgodnie z ustawą środki z programu SAFE mają być obsługiwane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, a pieniądze trafią m.in. na projekty realizowane przez Ministerstwo Obrony Narodowej oraz inne resorty odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa. Polska może liczyć na nawet około 43–44 mld euro z puli 150 mld euro przewidzianej dla całej Unii Europejskiej, co czyni ją jednym z kluczowych beneficjentów programu.

Rząd argumentuje, że przyjęcie ustawy było konieczne, aby Polska mogła szybko złożyć wniosek o finansowanie i rozpocząć realizację inwestycji. Jak podkreślano, SAFE ma umożliwić m.in. przyspieszenie zakupów sprzętu wojskowego, rozwój infrastruktury oraz wsparcie krajowego przemysłu zbrojeniowego. Pierwsze środki mogłyby trafić do Polski już po podpisaniu umów z instytucjami unijnymi.

Ustawa trafi teraz do dalszego etapu procesu legislacyjnego. Decyzja Sejmu kończy jednak najostrzejszy etap parlamentarnego sporu, który – jak pokazała sejmowa awantura – był jednym z najbardziej emocjonalnych starć wokół polityki bezpieczeństwa w ostatnim czasie. Za uchwaleniem ustawy zagłosowało 236 posłów, przeciw było 199, czterech wstrzymało się od głosu.

Po sejmowym głosowaniu ws. ustawy wdrażającej unijny program SAFE premier Donald Tusk nie pozostał obojętny – w mocnym wpisie na platformie X skomentował zachowanie posłów Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji, którzy zagłosowali przeciwko projektowi. Jego słowa odbiły się szerokim echem w przestrzeni medialnej i politycznej, wpisując się bezpośrednio w kontekst ostrej debaty parlamentarnej i decyzji legislacyjnej sprzed kilkunastu godzin.

Maski opadły. PiS i Konfederacja zagłosowały przeciwko programowi SAFE, czyli przeciw bezpieczeństwu Polski, przeciw nowoczesnej armii, przeciw polskiemu przemysłowi zbrojeniowemu. To już nie jest opozycja, to są wrogowie polskiej niepodległości.

-napisał Donald Tusk na platformie X

Tusk jednoznacznie ocenił, że sprzeciw wobec programu SAFE nie był jedynie aktem politycznej różnicy zdań, ale jak to ujął aktem sprzeciwu wobec kluczowych interesów państwa.

Wypowiedź Tuska nie jest oderwana od szerszego rządowego przekazu na temat programu SAFE. Już w dniach wcześniejszych szef rządu podkreślał, że odmowa podpisania ustawy wdrażającej mechanizm lub jej odrzucenie przez prezydenta byłoby „niepowetowaną stratą” dla Polski, wskazując na strategiczne znaczenie programu i konieczność szybkiego wykorzystania unijnych środków.