Napięcie między USA a Izraelem rośnie z powodu różnic w podejściu do Iranu. Ekspert przewiduje, że naciski na Izrael będą coraz ostrzejsze.

Myślę, że ta współpraca izraelsko-amerykańska będzie coraz trudniejsza, zwłaszcza jeżeli chodzi o przyszłość Iranu. Sprawa ta jest dla Amerykanów na tyle ważna, że w pewnym momencie, jeżeli już zostaną osiągnięte podstawowe cele operacji, naciski na Izraelczyków będą ostrzejsze — mówi w rozmowie z “Faktem” Krzysztof Strachota. Ekspert z Ośrodka Studiów Wschodnich wyjaśnia również, dlaczego USA nie wkroczą do Iranu drogą lądową.

Pod koniec lutego Izrael i Stany Zjednoczone zaatakowały Iran. Kilka dni później Donald Trump powiedział, że wysłanie amerykańskich sił lądowych do Iranu nie jest konieczne. Wcześniej nie wykluczył jednak takiego rozwiązania, “jeśli będzie trzeba”.

Europie grozi fala ataków? Ekspert wskazał trzy kraje. Fatwa po śmierci Chameneiego.

Amerykanie otwarcie, bardzo zdecydowanie wykluczają możliwość trwałej obecności wojskowej czy lądowej operacji na terenie Iranu i jest to traktowane bardzo poważnie. To efekt lekcji z Iraku, z Afganistanu i świadomość tego, że okupacja Iranu, jeżeli w ogóle uda się go rozbić militarnie na poziomie obecnych działań, wcale nie gwarantuje sukcesu, natomiast będzie generowała koszty — mówi w rozmowie z “Faktem” Krzysztof Strachota. Ekspert z Ośrodka Studiów Wschodnich dodaje, że to “skrajnie mało prawdopodobny wariant, żeby Amerykanie zdecydowali się na operację lądową, a tym bardziej na długotrwałą obecność na terenie Iranu”.

— Natomiast zakładam, że celem amerykańskim jest między innymi likwidacja irańskiego programu nuklearnego. Więc przy założeniu korzystnego dla Amerykanów scenariusza, że oni rozbijają to państwo, pokonują je militarnie, doprowadzają do jakiegoś rodzaju załamania reżimu albo kapitulacji, to bez wątpienia będą musieli być na miejscu lądowo, żeby chociażby wywieźć uran, który w Iranie się znajduje — podkreśla. — Zakładam również, że kwestia niszczenia wyrzutni rakietowych czy stanowisk dronowych będzie wymagała albo już wymaga obecności grup o charakterze sił specjalnych na terenie Iranu, ale to nie powinna być długotrwała, wiążąca obecność wojskowa ani próba rozstrzygnięcia tego konfliktu poprzez działania lądowe na miejscu — zauważa.

“Fakt” zapytał specjalistę ds. Iranu, jaka jest różnica między podejściem Waszyngtonu a Jerozolimy do Teheranu. — Na poziomie podstawowym, takim doraźnym i wojskowym, cele Izraela i Stanów Zjednoczonych są zbieżne, bo jednym i drugim zależy na likwidacji programu nuklearnego, programu balistycznego i uniemożliwieniu tego, żeby Iran mógł stanowić militarne zagrożenie dla kogokolwiek w najbliższej przyszłości — podkreśla Krzysztof Strachota. — Potem zaczynają się schody, ponieważ Izraelczycy zdecydowanie są zainteresowani tym, żeby doszło do załamania i anihilacji obecnego systemu politycznego w Iranie. Amerykanie również mówią o załamaniu reżimu, również zachęcają ludzi do protestów, ale są tutaj zdecydowanie mniej radykalni niż Izraelczycy — zaznacza.

Jak dodaje, USA zależy na tym, aby porozumieć się z częścią obecnych elit rządzących. — Żeby porozumienie to pozwoliło przyspieszyć militarne załamanie Iranu. Być może zainteresowani są w tym, żeby wciągnąć ich w proces transformacji w Iranie. To znaczy, żeby ten proces załamania reżimu odbywał się w sposób łagodniejszy, kontrolowany i żeby dawał większe nadzieje na stabilność Iranu w przyszłości — uważa.

Napięcie na linii USA-Izrael będzie narastać. “Ostrzejsze naciski”
— Ta różnica między Izraelem a Stanami Zjednoczonymi wydaje mi się bardzo ostra — mówi ekspert i zauważa, że wynika to choćby ze słów Donalda Trumpa. — Kilkukrotnie dawał do zrozumienia, że Amerykanie byli dogadani z kimś w Iranie, ale ta osoba zginęła. To znaczy, że Izraelczycy odstrzelili potencjalnego partnera dla Amerykanów, bo nie są zainteresowani, aby osoby związane z obecnym reżimem przetrwały. Gotowi są nawet psuć amerykańskie, nieco bardziej umiarkowane, plany wobec Iranu — podkreśla Krzysztof Strachota.

— Myślę, że ta współpraca izraelsko-amerykańska będzie coraz trudniejsza, zwłaszcza jeżeli chodzi o przyszłość Iranu. Dla USA priorytetem jest stabilność powojennego Iranu, dla Izraela jest to dalece niekonieczne. W praktyce to Izraelczycy mają możliwość odstrzeliwania ewentualnych partnerów. Mają negatywne cele: oni nie potrzebują budować, natomiast są w stanie działać, likwidując osoby czy sytuacje, które uważają dla siebie za problematyczne. Więc to napięcie między Izraelczykami a Amerykanami będzie zapewne narastało, chociaż trudno powiedzieć, ile czasu będzie na to potrzeba i do czego ten rozziew będzie prowadził — mówi ekspert i dodaje, że “sprawa Iranu jest dla Amerykanów na tyle ważna, że w pewnym momencie, jeżeli już zostaną osiągnięte podstawowe cele operacji, naciski na Izraelczyków będą ostrzejsze”.