Wyciekł “plan pokojowy” dla Ukrainy. Wiadomo, co ma się stać z Polską

Amerykański portal Axios ujawnił pełną listę 28 punktów stanowiących projekt kompleksowego planu pokojowego dla Ukrainy. Ten dalekosiężny dokument, mający zakończyć konflikt, proponuje drastyczną zmianę architektoniki bezpieczeństwa wschodniej Europy. Choć plan oferuje Ukrainie solidne gwarancje i potężne wsparcie gospodarcze, jednocześnie wymaga bolesnych ustępstw terytorialnych i trwałej rezygnacji z członkostwa w NATO.

Projekt, którego szczegóły zostały zweryfikowane z urzędnikami z USA i Ukrainy, zakłada nie tylko zawieszenie broni, ale także pełną normalizację stosunków między wszystkimi zaangażowanymi stronami.

Warunek neutralności wobec NATO w zamian za gwarancje
Centralnym elementem proponowanego porozumienia jest trwała neutralność Ukrainy. Kijów miałby formalnie zobowiązać się do nieprzystępowania do NATO, co miałoby zostać zapisane bezpośrednio w ukraińskiej konstytucji. W zamian, Sojusz Północnoatlantycki akceptuje fakt, że Ukraina nie zostanie przyjęta do organizacji w przyszłości. Dodatkowo, plan przewiduje ograniczenie wielkości ukraińskich sił zbrojnych do 600 tysięcy żołnierzy.

Ukraina ma otrzymać solidne gwarancje bezpieczeństwa zabezpieczone przez Stany Zjednoczone. Gwarancje te są jednak warunkowe: przestają obowiązywać, jeśli Ukraina wystrzeli pocisk na Rosję bez poważnej przyczyny (np. na Moskwę lub Petersburg). Natomiast w przypadku ponownej rosyjskiej inwazji, Rosja spotkałaby się z natychmiastową i skoordynowaną odpowiedzią militarną, cofnięciem uznania nowo nabytych terytoriów oraz przywróceniem wszystkich globalnych sankcji.

Plan zakłada również wznowienie dialogu między Rosją a NATO (za pośrednictwem USA) w celu rozwiązania wszystkich kwestii bezpieczeństwa, stworzenia warunków do deeskalacji i zapobieżenia dalszemu rozszerzaniu Sojuszu na wschód.

Rola Polski w architekturze bezpieczeństwa po konflikcie
W punkcie 9. projektu planu, Polska zostaje bezpośrednio wymieniona w kontekście przyszłej obrony regionalnej. Zapis ten stwierdza, że europejskie myśliwce będą stacjonować w Polsce.

Choć to jedyna wzmianka, ma ona istotne znaczenie strategiczne. W obliczu neutralizacji Ukrainy i braku stałej obecności żołnierzy NATO na jej terytorium, Polska umacnia swoją rolę jako kluczowy i trwały hub logistyczny oraz obronny na wschodniej flance. Stacjonowanie tam europejskich sił powietrznych miałoby prawdopodobnie służyć jako istotny element odstraszania i szybkiego reagowania w nowej architekturze bezpieczeństwa.

Odbudowa i Reintegracja Gospodarcza
Plan przewiduje ogromny pakiet gospodarczy o dwojakim charakterze.

Dla Ukrainy:

Fundusz Rozwoju i Infrastruktura: Utworzony zostanie Fundusz Rozwoju Ukrainy inwestujący w nowoczesne sektory (technologie, AI, centra danych). USA mają współpracować przy odbudowie i modernizacji ukraińskiej infrastruktury gazowej.

Integracja z UE: Ukraina ma możliwość dołączenia do Unii Europejskiej oraz otrzymania krótkoterminowego preferencyjnego dostępu do rynku europejskiego.

Finansowanie Odbudowy: Aż 200 miliardów dolarów – po 100 mld USD z zamrożonych rosyjskich aktywów i 100 mld USD od Europy – zostanie przeznaczone na inwestycje i odbudowę Ukrainy.

Dla Rosji:

Zniesienie Sankcji: Rosja zostanie ponownie zintegrowana ze światową gospodarką, a sankcje mają być znoszone etapami, indywidualnie w każdym przypadku.

Wspólne Inwestycje: USA i Rosja zawrą długoterminową umowę o współpracy, obejmującą m.in. energetykę, zasoby naturalne, projekty wydobycia metali ziem rzadkich w Arktyce oraz sztuczną inteligencję.

Powrót do G8: Rosja zostanie zaproszona z powrotem do Grupy Ośmiu, a pozostała część jej zamrożonych aktywów ma trafić do wspólnego amerykańsko-rosyjskiego funduszu inwestycyjnego.

Warunki Społeczne i Nadzór Polityczny
Projekt obejmuje również szereg działań w sferze społecznej i politycznej:

Kwestie Humanitarne: Powołana zostanie komisja humanitarna do wymiany więźniów i ciał na zasadzie “wszyscy na wszystkich”, a także uwolnienia zatrzymanych cywilów i dzieci.

Tolerancja i Media: Oba kraje zobowiązują się do promowania tolerancji i eliminowania uprzedzeń. Ukraina przyjmie zasady UE dotyczące tolerancji religijnej i ochrony mniejszości językowej. Wszelka działalność nazistowska ma zostać odrzucona i zakazana.

Amnestia i Wybory: Wszyscy zaangażowani w konflikt zostaną objęci pełną amnestią. Na Ukrainie mają zostać przeprowadzone wybory w ciągu 100 dni od zawarcia porozumienia.

Plan ma być monitorowany i gwarantowany przez nowo powołaną Radę Pokoju, na której czele ma stanąć Prezydent Donald J. Trump. Porozumienie wejdzie w życie natychmiast po wycofaniu się wojsk do uzgodnionych punktów i oficjalnym zaakceptowaniu dokumentu przez wszystkie strony.

Plan Axios jest bez wątpienia próbą stworzenia trwałego, choć głęboko kompromisowego, rozwiązania konfliktu, równoważącego bezpieczeństwo Ukrainy z globalną stabilnością i uwzględniającego rosyjskie interesy gospodarcze.